Het onderzoeksinstituut Deltares heeft een overzicht gemaakt van de kennis over de effecten van toepassing van aquathermie voor het dieren- en plantenleven in wateren. Dit is een startpunt waarmee waterbeheerders en andere partijen kennislacunes kunnen dichten.

Aquathermie wordt een grote toekomst als duurzame energiebron toegedicht en dan vooral thermische energie uit oppervlaktewater (TEO). De ecologische gevolgen hiervan zijn een belangrijk aspect voor waterbeheerders bij de vergunningverlening voor aquathermie-installaties. Valesca Harezlak, onderzoeker aquatische ecologie bij Deltares, bracht de beschikbare kennis in beeld in de literatuurstudie Effecten van koudelozingen op het ecologisch functioneren van oppervlaktewatersystemen.

Valesca HarezlakValesca Harezlak

“Er waren stukjes en beetjes bekend maar een goed overzicht van de kennis en de leemten daarin ontbrak nog”, vertelt Harezlak. “Dat is er nu.” Zij stelde het document op in het kader van het onderzoeksprogramma WarmingUP, waarin ruim veertig partijen de krachten hebben gebundeld bij het ontwikkelen van toepasbare kennis over collectieve warmtesystemen.

Startpunt voor meer samenwerking
Harezlak ziet de studie als startpunt voor meer samenwerking tussen waterschappen, onderzoeksinstellingen en andere geïnteresseerde partijen zoals natuur- en milieuorganisaties. “Het is belangrijk om de versnipperde informatie over de ecologie bij elkaar te brengen en er praktische informatie aan te voegen. Bij een gedeelde kennisbasis kan de potentie van aquathermie beter worden benut.”

Er is daarbij flink wat werk aan de winkel. “Wij weten eigenlijk niet zo goed wat de natuurlijke variatie in de temperatuur van waterlichamen is en welke invloed koudelozingen daarop hebben. We hebben een redelijk inzicht in de gevolgen van koudelozingen op chemische processen en vissen en ook op fytoplankton. Daarna wordt het lastiger.”

Volgens Harezlak is bij macrofyten – samen met fytoplankton de basis voor het ecologische systeem in water – niet helemaal duidelijk wat er gebeurt als de temperatuur omlaag gaat. “Het is bekend dat hierdoor de groeisnelheid vermindert, maar planten zijn creatief. Ze gaan bijvoorbeeld kleinere blaadjes maken of hun suikers anders opslaan. Op dat moment wordt het al meer ‘fuzzy’. Wat betekent zoiets voor soorten die hoger staan in het voedselweb? Daarbij zijn macrofauna en vissen extra interessant, omdat ze een koppeling hebben met het bovenwatermilieu. Bijvoorbeeld larven in het water die vervolgens massaal uitvliegen, zoals eendagsvliegen. Zij dienen dan als voedselbron voor tal van vogels.”

Gezamenlijke database
Het valt de Deltares-onderzoeker op dat er regelmatig vanuit een negatieve manier van denken wordt gesproken over de invloed van aquathermie op ecologie. “Maar een wat koeler watersysteem kan ook het effect van klimaatverandering tegengaan. Of aquathermie positief of negatief uitwerkt, is dus de vraag.”

Harezlak pleit voor een gezamenlijke database over de ecologische gevolgen van TEO, waarin partijen hun eigen kennis opnemen. Bij het opvullen van kennisleemten beveelt ze aan om te starten met de natuurlijke variatie in temperatuur en de verspreiding van koude pluimen en met fytoplankton, macrofyten en macrofauna. “Er is een eenduidig monitoringsplan van de waterschappen nodig, zodat bepaalde typen wateren goed met elkaar kunnen worden vergeleken. Hiervoor hebben we vorig jaar binnen WarmingUP een handreiking gemaakt.”

 

MEER INFORMATIE
Toelichting op site Deltares
Literatuurstudie ecologische effecten 
Website WarmingUP 
H2O Actueel: handreiking monitoring 
H2O Actueel: Aquathermie Viewer
H2O Actueel: start WarmingUP

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Lastig dat consequenties van prijsstijgingen per DW-bedrijf steeds anders worden uitgedrukt. Kan dat nog genormaliseerd worden? Bijv. Differentiatie naar en procentuele prijsstijgingen van DW-vastrecht? Dan wordt de interessante vergelijking eenvoudiger. Dank alvast.
Johan Raap Een stout biertje
Heel leuk initiatief, maar helaas is vergeten dat het flesje van statiegeld moet zijn. Natuurlijk brengen wij het allemaal braaf naar de glasbak, maar je moest eens weten hoeveel mensen / jongelui misschien die dat niet doen. Overal vind ik die krengen, met name desperado flesjes en van die twist off flesjes. Vanuit LCIA is al lang bekend dat statiegeld een goede wijze is om te besparen op energie, grondstoffen en water, binnen een straal van (en hier mag ik geen verantwoording nemen) 400 km. Dus mijn stelling is 'geef het goede voorbeeld en blijf bij aankoop weg van statiegeld loze flesjes'. Succes allemaal en proost
Laat ik eerlijk zijn, de afgelopen drie jaar heb ik met vele mensen over dit thema gesproken. En elke keer valt mij 2 dingen op A) veel mensen weten niet echt wat waterschappen zijn en wat ze doen B) als je uitlegt dat het ook een overheidsorganisatie is op nivo van gemeente en met bestuursverkiezingen, dan fronst men de wenkbrauwen eerst, maar dan vindt men het tevens vreemd dat er ook niet-politieke organisaties in meedoen. Dus samengevat, gemiddelde snapt men er niks van maar we hebben wel een mening, over politisering in dit geval. Realiseer aub dat mensen überhaupt komen stemmen op deze functionele overheid omdat het tegenwoordig tegelijkertijd uitgevoerd wordt met de verkiezingen voor de provincies. Maak ik me zorgen, jazeker. Het is functionele overheid dus dat vraagt ook een zekere mate van inhoudelijke kennis van de specifieke taken van de waterschappen. Ik geef dus graag de suggestie om nu echt door te jassen en het waterschap (-sbestuur) op te heffen, de kennis te borgen, het watersysteembeheer onder provincie te zetten (politiek) en het zuiveringsbeheer apart te zetten als nutsbedrijf, zoals bijvoorbeeld de drinkwaterbedrijven, met functioneel toezicht. Alleen dan kan ook de vergunningverlening en handhaving van rwzi’s –en misschien ook wel van riooloverstorten- eindelijk eens zuiver gaan geschieden. Succes.
Het Wetterskip stapt uit het project 'Holwerd aan Zee'. Gevolgd door een lange toelichting dat eigenaarschap (lees: beheer & onderhoud) nog steeds niet zijn geregeld. Maar helemaal onderaan sluit de journalist af met: "Er ligt een positief advies over Holwerd aan Zee en in het eerste kwartaal van volgend jaar zullen provinciale staten, de gemeenteraad en het bestuur van het waterschap zich over de voorstellen buigen." Dus project Holwerd gaat door zonder financiële bijdrage van het Wetterskip? En de bestuurder zegt: “Wij dragen zeker de natuurdoelstellingen uit het project een warm hart toe. Wij staan klaar om advies te geven als dat gevraagd wordt". Hoe zit het nu?
@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!