Water en bodem worden sturend bij ruimtelijke planvorming. Waterschappen worden daar eerder bij betrokken en de watertoets krijgt een dwingender karakter. Dat is inzet van het nieuwe kabinet, blijkens het vandaag gepresenteerde regeerakkoord. Er komt een minister voor Klimaat en Energie die regie voert over het beleid en het klimaatfonds, aldus het akkoord. In dat ‘klimaat- en transitiefonds’ zit 35 miljard euro voor de komende 10 jaar.

“De watersnood in Limburg heeft ons deze zomer opnieuw stevig met de neus op de feiten gedrukt: klimaatverandering is hier en nu en treft ook ons eigen land. Naast klimaatmitigatie moeten we daarom ook hard aan de slag met klimaatadaptatie”, schrijven de coalitiepartijen in het coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst'. 

Het nieuwe kabinet werkt toe naar vernieuwde deltabeslissingen voor ‘een waterveilig land met voldoende zoetwater en een toekomstbestendige inrichting’. Water en bodem worden sturend bij ruimtelijke planvorming; de watertoets krijgt daartoe ‘een dwingender karakter’. 

Er komt een minister voor Volkshuisvesting & Ruimtelijk Ordening (VRO). Hij of zij krijgt een ‘regiefunctie’ in het ruimtelijke beleid. Dat moet leiden tot ‘een goede ruimtelijke inrichting, het beschermen van onze natuur, het tegengaan van de funderingsproblematiek als gevolg van bodemdaling, het voorkomen van verrommeling en verdozing van onze leefomgeving en de ruimtelijke inpassing van onze energie transitie’.

Om hittestress tegen te gaan komt er meer groen, water en lichte oppervlakten in dichtbebouwd gebied, aldus het akkoord. “Dit leidt tot meer schaduw, verdamping en reflectie.” In Caribisch Nederland (Bonaire, Saba en Sint Eustatius) investeert het kabinet onder meer in riolering en een betere drinkwatervoorziening.

Deltafonds
Het kabinet gaat extra investeren in het Deltafonds ‘om achterstanden weg te werken’ en de uitvoering van het Nationale Deltaprogramma te versnellen. “We blijven investeren in onze dijken, duinen en dammen.” Concreet: voor beheer, onderhoud en renovatie van infrastructuur wordt structureel 1,5 miljard euro gereserveerd voor het Mobiliteits- en Deltafonds. "Hiervan is structureel 1,25 miljard euro bedoeld voor het Mobiliteitsfonds en structureel 0,25 miljard euro voor het Deltafonds."

Voor waterveiligheid en daarmee samenhangende klimaatadaptatie wordt incidenteel een bedrag van 300 miljoen euro gereserveerd voor maatregelen in de beekdalen van zijrivieren van de Maas, zo zijn de coalitiepartijen overeengekomen.

Klimaatbeleid
Het kabinet Rutte 4 zet in op een ‘ambitieus klimaatbeleid’, dat wordt geschraagd met een klimaatfonds. Daarin zit 35 miljard euro voor de komende 10 jaar. Er komt een minister voor Klimaat en Energie die de regie voert over het beleid en het klimaatfonds. “Nederland wil koploper in Europa zijn bij het tegengaan van de opwarming van de aarde.” Dat wordt ingevuld met een aanscherping van CO2-reductie; die wordt opgeschroefd van 55 naar 60 procent in 2030 en vervolgens naar 70 procent in 2035 en 80 procent in 2040.

Om dat te realiseren zet het kabinet onder meer in op de bouw van 2 nieuwe kerncentrales. Energie uit deze centrales kan worden ingezet voor de productie van waterstof, aldus het akkoord. Daarnaast worden gasleveranciers verplicht om vanaf 2023 een aandeel van groen gas bij te mengen in het gasnetwerk. Dit aandeel loopt op naar 20 procent in 2030.

Het kabinet wil verder het aanbod van hernieuwbare energiebronnen stimuleren, door in te zetten op extra wind op zee, zon-op-dak, aardwarmte, groen gas en aquathermie. "Tegelijkertijd schalen we de productie en import van waterstof op."

Landbouw
Het nieuwe kabinet zet de transitie naar de kringlooplandbouw voort. “We willen onze unieke natuur beschermen, het verlies van biodiversiteit herstellen en perspectief bieden aan de agrarische sector.” De aanpak richt zich niet alleen op stikstof, maar ook op de (Europese) normen en opgaven van de waterkwaliteit, bodem, klimaat en biodiversiteit, staat in het akkoord.

Het kabinet zet ‘de ingezette omslag’ naar geïntegreerde gewasbescherming door. Dat wordt ingevuld door ‘het stellen van tussendoelen, bevorderen van innovatie en precisielandbouw, stimuleren van groene alternatieven en loskoppelen van verkoop en advies’. “We stemmen de normen voor het gebruik van middelen af op de Kaderrichtlijn Water.”


CULTUUROMSLAG

Rogier van der Sande 180 vk Rogier van der SandeDe Unie van Waterschappen stelt vast dat het nieuwe kabinet 'een klimaatbestendige en waterbewuste weg' inslaat. De koepelorganisatie is daar blij mee. Rogier van der Sande, voorzitter van de Unie van Waterschappen, zegt in een reactie op het regeerakkoord dat er een cultuuromslag nodig is, 'waarin we accepteren dat we land, water en bodem niet meer volledig naar onze hand kunnen zetten'.

Met het dwingender maken van de watertoets onderstreept de nieuwe coalitie de urgentie hiervan, zegt de Unie-voorzitter. "Met deze passage in het coalitieakkoord is de eerste stap in de goede richting gezet. Een logische vervolgstap is het aanscherpen van wet- en regelgeving door het Rijk om te borgen dat het niet alleen bij mooie woorden blijft.”

De UvW is ook ingenomen met de aanpak van de stikstofproblematiek die het nieuwe kabinet voorstaat. "We zijn blij in het coalitieakkoord te lezen dat de stikstofaanpak zich niet alleen richt op het verminderen van stikstofuitstoot, maar ook oog heeft voor samenhangende opgaven rond waterkwaliteit, klimaat en natuur en dat daar veel geld voor wordt uitgetrokken", zegt Van der Sande.

De aandacht voor groen gas en ook aquathermie in het regeerakkoord, valt eveneens goed bij de Unie van Waterschappen. Aquathermie is een aantrekkelijk alternatief voor aardgas en de waterschappen zijn potentieel grote leveranciers van groen gas, aldus de koepelorganisatie. Van der Sande: "We hopen dat het nieuwe kabinet ook financiële en juridische belemmeringen voor het optimaal benutten van deze potentie wegneemt.”

 

MEER INFORMATIE
Coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst'

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Niels · 7 months ago
    Beste H2O, in de kop staat dat er 35 miljoen in het klimaatfonds wordt geïnvesteerd de komende 10 jaar, in de lopende tekst staat 35 miljard. Wat is het juiste aantal?
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!