Het onderzoeksinstituut KWR zet een netwerk van jonge professionals en onderzoekers op, waarin het draait om de toekomst van de drinkwatersector. De deelnemers verkennen hoe de drinkwatervoorziening kan worden hervormd en komen met een aantal scenario’s voor 2070.

Hierbij gaan zij de fundamentele discussie over een radicaal andere aanpak van het watersysteem niet uit de weg. Ook ouderen kunnen hemelbestormers zijn, zegt Els van der Roest, onderzoeker Energie en Water bij KWR. “Maar een belangrijk verschil is wel dat jongeren die nog niet zo lang in de sector werken, zich in het algemeen vrijer voelen om te zeggen wat ze denken. Zij hoeven nog niet erg rekening te houden met allerlei belangen die op de achtergrond spelen.”

Els van der Roest KWREls van der Roest

De dertigjarige Van der Roest is een van de onderzoekers binnen GROWW, zoals het project heet. De afkorting staat voor Generational Radical Rethinking of the Watersector. Het project is een onderdeel van het Bedrijfstakonderzoek (BTO) voor de waterbedrijven in Nederland en De Watergroep uit Vlaanderen. “De komende tijd wordt het nieuwe meerjarenprogramma voor het BTO bepaald. GRROW kan goed dienen als een verkenning daarvoor.”

Netwerk en denktank
Professionals en onderzoekers die jonger zijn dan 35 jaar, kunnen aan het netwerk meedoen. Dit netwerk onderscheidt zich door een duidelijke inhoudelijke invulling, zegt Van der Roest. “Het gaat verder dan alleen elkaar ontmoeten en bijeenkomsten bijwonen, zoals bij andere netwerken voor jongeren gebruikelijk is. Ons netwerk is eigenlijk een soort denktank. Wij willen ervoor zorgen dat de deelnemers echt invloed uitoefenen op het onderzoek dat de waterbedrijven de komende jaren uitvoeren.”

De jongeren bekijken eerst welke paradigma’s en basisaannames ten grondslag liggen aan het huidige watersysteem. Vervolgens houden zij die kritisch tegen het licht. “Als wij een aanname niet goed vinden, gaat die er gewoon uit en kijken we hoe het wel kan. Dit geeft de ruimte om het radicaal anders te doen. De bedoeling is om met een aantal mogelijke scenario’s voor de drinkwaterketen in 2070 te komen.”

Dialoog tussen generaties
In GRROW wordt volgens Van der Roest nadrukkelijk de dialoog gezocht met de oudere generaties binnen waterbedrijven. “De jongeren halen bij hen informatie op over de aannames van het huidige watersysteem. We hebben daarvoor een nieuwe methodiek ontwikkeld. De jongere ontvangt een leidraad voor het gesprek met een oudere expert binnen de eigen organisatie.”

De agenda van de drinkwaterbedrijven wordt momenteel vaak bepaald door vijftigplussers in de hogere regionen, zegt Van der Roest. “Wij willen dit met GRROW verbreden. We verkennen hoe ook jongere medewerkers een stem kunnen krijgen in het denken over de toekomst van drinkwater.” Dit is belangrijk om jongeren te behouden voor de watersector, voegt de KWR-onderzoeker eraan toe. “Als zij veel meer betrokken zijn bij de toekomst van de sector, zullen ze sterker geneigd zijn om te blijven.”

Visualisatie van mogelijke toekomsten
De deelnemers aan GRROW volgen enkele workshops en gaan de dialoog met andere professionals aan. Dat levert een visualisatie van mogelijke toekomsten op, die begin 2023 tijdens een symposium wordt gepresenteerd. Van der Roest: “Het is vooral belangrijk dat we met elkaar uitzoeken welke uitgangspunten we willen behouden voor de toekomst en welke niet. Persoonlijk zie ik de interacties van de watersector met andere belangen en sectoren als een grote uitdaging, onder andere als het gaat om klimaatverandering en energietransitie.”

De initiatiefnemers van KWR gingen vooraf uit van enkele tientallen deelnemers. Het worden er meer. “Er doen nu al veertig jongeren mee aan het netwerk en aanmelden is nog mogelijk tot en met eind maart. Dan halen we misschien wel tachtig en wie weet zelfs honderd deelnemers.”

Het blijft niet bij een eenmalige exercitie, besluit Van der Roest. “Als de aanpak en methodiek goed werken, zouden we ze om de een à twee jaar kunnen herhalen met steeds een ander thema. Wij hebben bij deze eerste keer ervoor gekozen om ons te beperken tot de drinkwatersector. Het is een logische stap dat in de volgende ronde jongeren uit de hele watersector meedoen.”


MEER INFORMATIE
KWR over project GRROW
Aanmelden (uiterlijk 31 maart)

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!