secundair logo knw 1

De Japanse duizendknoop is op veel plekken aan te treffen, zoals hier langs het Kanaal van Deurne I foto: Peter Bankers / Wikimedia Commons

Gemeenten, waterschappen en andere partijen proberen op verschillende manieren de woekerende Aziatische duizendknopen aan te pakken, met wisselend succes. Nu wordt een natuurlijke vijand uit het eigen continent in de strijd geworpen: de Japanse bladvlo. Op een aantal proeflocaties wordt gekeken of het diertje ook in het Nederlandse klimaat schade aan de invasieve plant kan toebrengen.

Het is de eerste keer in de Nederlandse geschiedenis dat een exotisch organisme in de natuur mag worden uitgezet om een schadelijke plantensoort te bestrijden, meldt het kenniscentrum STOWA dat het onderzoek coördineert. Normaliter is dit verboden, maar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) verleende hiervoor in juli een ontheffing. Het onderzoeksproject heeft als naam #uitde1000knoop gekregen.

Bladvlo natuurlijke vijand
De Aziatische duizendknoop is een invasieve exoot die met sterke wortelstokken en stengels voor schade zorgt aan gebouwen, leidingen, waterkeringen en wegen. Vooral de Japanse duizendknoop (Fallopia Japonica) is een wijdverbreide plaag geworden. De woekerende plantensoort heeft hier geen natuurlijke vijanden, maar in Azië wel. Eentje daarvan is Aphalara itadori ofwel de Japanse bladvlo. Deze vlooiensoort voedt zich met sappen van de duizendknoop en verzwakt zo de plant. Hierdoor groeit de duizendknoop minder hard. Als er erg veel diertjes actief zijn, wordt de groei gestopt of gaat de plant zelfs dood.

In Engels laboratoriumonderzoek is aangetoond dat de Japanse bladvlo ook in het Noordwest-Europese klimaat een interessante bestrijder kan zijn. Dit wordt nu in de praktijk getest in het Nederlandse veldexperiment. Duizenden exemplaren van de Japanse bladvlo worden op een aantal proeflocaties losgelaten. De vraag is: hoe effectief zijn zij in onze weersomstandigheden? En ook: overleven ze de winter en kunnen ze zich hier voortplanten?

Veilig voor inheemse planten
Het idee is dat de Japanse bladvlo straks in een mix van meerdere bestrijdingsmethoden zal worden ingezet, om zo het beste resultaat te bereiken. Het is geen snelle oplossing; er gaat tijd overheen voordat er effecten merkbaar zijn. In het Engelse onderzoek is uitgebreid bekeken — in zowel lab als veld — of de bladvlo geen bedreiging vormt voor inheemse planten en insecten. Dat blijkt niet het geval. Ook mensen hebben er geen last van. Daarom heeft RVO voor het project een uitzondering gemaakt.

Een consortium van het Engelse Centre for Agriculture and Bioscience International (CABI), Universiteit Leiden, het kennisinstituut Probos voor bosbeheer en het bedrijf Koppert Biological Systems voert het onderzoek uit, in samenwerking met de financiers. STOWA verzorgt de coördinatie. Het project wordt gefinancierd door Rijkswaterstaat, Prorail, de meeste waterschappen en enkele gemeenten.

Ook schimmel onderzocht
Tijdens #uitde1000knoop wordt ook nog gekeken naar een tweede biologische bestrijdingsmethode die uit Azië afkomstig is: de schimmel Mycosphaerella polygoni-cuspidati. Het mycelium (netwerk van de draden van de schimmel) wordt in oplossing gebracht en is daarna als herbicide te gebruiken. Daardoor kan deze methode, in tegenstelling tot de Japanse bladvlo, langs waterwegen worden gebruikt. De inzet van de exotische schimmel is in 2019 als veilig beoordeeld door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.

 

MEER INFORMATIE
STOWA over project #uitde1000knoop
Uitgebreide toelichting door Probos
Website over bestrijding duizendknoop
Factsheet NVWA over Japanse duizendknoop
H2O-bericht: Vechtstromen probeert ozon
H2O-bericht: Verhittingstechniek nieuw wapen
H2O-bericht: Aa en Maas gebruikt stroom
H2O-bericht: NVWA bepleit einde handel duizendknoop
H2O-artikel: Invasieve exoten blijven komen

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Tja Jos, Nederland weer van “ons”. Het lijkt mij dat er verschillende “ons” zijn. In veel herken ik mij niet. Kennelijk behoor ik tot een ander “ons”. De “plannen”, ik word er nogal verdrietig van. Ik heb veel bewondering voor jou strijd en lees jouw publicaties graag.
Ik zal nader onderzoek doen naar de feitelijke cijfers die hierbij horen Dit weet ik wel dat mn veelal graslanden die grenzen aan Natura-2000 gebieden vrijwel 100% vrij zijn van toepassing chemische gewasbeschermingsmiddelen. Deze ondernemers moeten zoiets via loonwerkers laten uitvoeren en dat zijn relatief hoge kosten EN zij hebben weinig problemen met wat kruiden in get gras. Uitgezonderd wel daar waar distelvelden jaren zijn gekweekt door onzorgvuldig natuurbeheer!
Goed dat er naar de toelatingseisen voor individuele middelen wordt gekeken, maar realiseer je dat de giftigheid in het water veroorzaakt wordt door de cocktail aan middelen. Voor het waterleven zijn het naast de bestrijdingsmiddelen ook de PAK's, zware metalen en ammoniak die schade aanrichten. Gezamenlijk zijn ze er voor verantwoordelijk dat meer dan een derde van de Nederlandse oppervlaktewateren zo giftig is dat de biologische doelen niet gehaald kunnen worden. En dan zijn er nog de 'nieuwe stoffen' die vanwege persistentie en specifieke gevaren voor de mens en het milieu schadelijk zijn.
@Bertha AntonissenDat lijkt me uitgesloten. Die bufferstroken zijn Europees voorgeschreven en dienen ook ter voorkoming van afspoeling meststoffen naar het oppervlaktewater. Overschrijding van de nitraatnorm voor KRW-wateren is voor zo ver ik weet de veruit grootste / meest algemene oorzaak van het niet halen van de KRW-normen voor de KRW-wateren. 
Mooi initiatief! We hebben nog 2,5 jaar.....