Het is een van de meest bijzondere natuurgebieden van Zuid-Limburg: de Noorbeemden. Maar doordat de beekbodem van de Noor zich steeds verder uitslijt, dreigt de natuur te verdrogen. De komende weken gaat Natuurmonumenten het meest kwetsbare deel van de beek daarom ophogen.
De ontwikkeling is al een aantal jaren aan de gang, zegt de natuurorganisatie. Bij hevige regen krijgt de Noor steeds grotere hoeveelheden water te verwerken. Door verharding en veranderd landgebruik krijgt dat water minder kans om in de bodem weg te zakken en daardoor stroomt het sneller naar de beek.
De kracht van dat water zorgt ervoor dat de beek steeds verder in het landschap inslijt. Op sommige plekken dreigt hij zelfs door een ondoorlatende bodemlaag heen te breken. Daardoor kan het water ondergronds verdwijnen en neemt de verdroging van de Noorbeemden verder toe.
Dat baart Natuurmonumenten zorgen, want het gaat om een voor Nederland uniek gebied, met zeldzame kalktufbronnen, natte hooilanden en vochtige bossen. In dit Natura 2000-gebied leven bijzondere planten- en diersoorten, zoals goudveil, echte koekoeksbloem en vliegend hert.
Natuurlijk materiaal
Behalve door verdroging wordt het Noordal ook nog eens bedreigd door wateroverlast en een verslechterende waterkwaliteit. Zo bleek in 2024 dat het grondwater bij de kalktufbronnen veel te veel nitraat en fosfaat bevat, waardoor minstens drie bijzondere mossoorten dreigen te verdwijnen.
Voor Natuurmonumenten redenen genoeg om nu in te grijpen en de beekbodem te verstevigen. Het meest kwetsbare deel van de Noor wordt over een lengte van 150 meter versterkt en 90 centimeter opgehoogd. Dat gebeurt met natuurlijk materiaal dat past in het gebied en dat goed bestand is tegen de stroming van het water. Het doel is verdere inslijting tegen te houden en verdere verdroging te voorkomen.
De werkzaamheden duren naar verwachting vier tot vijf weken. Daarna wordt onderzocht hoe effectief de maatregel is. Mogelijk volgen later ook ingrepen op andere locaties langs de Noor.
Bredere aanpak
De maatregelen zijn mogelijk dankzij financiële steun van de Europese Unie en de provincie Limburg en maken deel uit van een bredere aanpak om water langer vast te houden in het Noordal. Hiervoor werkt Natuurmonumenten sinds 2023 samen met andere partners, waaronder Waterschap Limburg, in het project Liquid Commons Noordal.
