0
0
0
s2smodern

Is het mogelijk om met een waterbank voor tuinbouwbedrijven de verzilting van de ondergrond in het Westland tegen te gaan? Een eerste verkenning wees uit van wel. Een aantal kennisinstellingen gaat nu het systeem uitwerken. Eind 2020 moet duidelijk zijn of het idee van de waterbank echt levensvatbaar is.

De Waterbank Westland is een organisatorische oplossing, die het mogelijk maakt dat de tuinbouwsector voldoende overtollig regenwater in de ondergrond injecteert om de zoetwatervoorraad aan te vullen. Het onttrekken van grondwater kost een tuinder dan geld of rechten en het injecteren van hemelwater levert juist geld of rechten op. Hiermee wordt gezorgd voor een betere balans tussen vraag en aanbod van water.

Sija StofbergSija Stofberg

Deze aanpak verschilt wezenlijk van die in het buitenland, zegt onderzoeker Sija Stofberg van KWR Water Research Institute. “Andere landen hebben al waterbanken, maar deze zijn puur bedoeld voor het grondwatergebruik in gebieden met watertekorten en niet voor het tegengaan van verzilting. Dat maakt het systeem in het Westland uniek.”

Project binnen COASTAR
De waterbank is een van de projecten in het kader van het initiatief COASTAR, waarin naar innovatieve oplossingen wordt gezocht voor het zoetwatervraagstuk in Zuid-Holland. COASTAR is een samenwerkingsverband van Allied Waters, Arcadis, Deltares, KWR en bedrijfsleven en overheden in Zuid-Holland. Bij de Waterbank Westland zijn de provincie, de gemeente Westland, Hoogheemraadschap van Delfland, Evides Waterbedrijf en Glastuinbouw Nederland betrokken.

De waterbank moet het probleem van verzilting tackelen, vertelt Stofberg. “De glastuinbouwsector in het Westland heeft veel water nodig. De bedrijven met een grote watervraag gebruiken behalve regenwater nu ook brak grondwater dat ze ontzilten. Het zoute restwater dat hierbij vrijkomt, wordt dieper in de ondergrond terug gestopt. In het nieuwe systeem hoeft dat veel minder, omdat er zoet water beschikbaar is. Gebruik van brak grondwater zal wel nodig blijven, maar door zoet regenwater in de ondergrond te brengen kan verdere verzilting worden tegengegaan. Tevens verdwijnt overtollig regenwater in vooral de winter niet meer naar het oppervlaktewater. Er is dus geen onnodige verspilling.”

De KWR-onderzoeker noemt nog een bijkomend voordeel. “Het waterschap ziet de bassins van de tuinders als een mooie kans om wat te doen aan de wateroverlast bij hevige buien. Als bassins wat leger zijn omdat het water wordt gebruikt voor infiltratie, kunnen die bij een bui meer hemelwater opvangen.”

Waterbank Westland

 

Netto verzoeting
In 2018 is een eerste verkenning uitgevoerd naar de potentie van een waterbank. Hieruit kwam naar voren dat de technische randvoorwaarden grotendeels gunstig lijken en er beleidsmatig en juridisch mogelijkheden maar ook vragen zijn. Stofberg: “Wij hebben vooral gekeken naar de balans in de watervraag van tuinders en het aanbod van regenwater. Onze conclusie was dat over het geheel genomen een netto verzoeting kan worden gecreëerd in plaats van een netto verzilting zoals nu. Al kunnen er wel lokale verschillen zijn.”

Dat nodigde uit tot nader onderzoek. Onlangs is een nieuwe onderzoeksfase gestart die tot eind 2020 duurt. De onderzoekers gaan de hydrologie, de waterkwaliteit en de kosten en baten van het systeem kwantificeren. Ook wordt gekeken naar effecten en risico's en naar beleidsmatige en juridische aspecten. Verder wordt de waterbank vergeleken met andere mogelijke oplossingen.

“We gaan bekijken hoe het systeem zowel technisch als economisch kan worden ingevuld”, licht Stofberg toe. “Een mogelijkheid is dat een tuinder die grondwater onttrekt, het gebruik van brak water moet compenseren met het inbrengen van zoet water. Dat kan bij een andere tuinder, maar bijvoorbeeld ook door water op te vangen op een groot dak van een bedrijf in een andere sector. Dit bedrijf kan dan aanbieden om tegen een vergoeding regenwater te infiltreren in de ondergrond.”

Eind 2020 duidelijkheid
De uitvoerbaarheid van de waterbank staat of valt met de medewerking van de tuinbouwsector, zegt Stofberg. “Wij zijn blij dat de koepelorganisatie Glastuinbouw Nederland meewerkt aan het concept. We gaan bij tuinders toetsen of het idee past bij de praktijk. Ik merk wel dat het probleem van verzilting bij hen leeft en zij er iets mee willen doen.”

Eind 2020 moet definitief duidelijk zijn of de Waterbank Westland haalbaar is. Stofberg ziet het zonnig in en verwacht dat dan een pilot van start zal gaan. "Wij willen het systeem eerst kleinschalig uitproberen om te kijken of alles werkt zoals we hebben bedacht. Want het systeem is zo groot dat uiterste zorgvuldigheid geboden is.”

 

MEER INFORMATIE
Informatie over COASTAR
Verkenning Waterbank Westland
H2O-vakartikel over COASTAR

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

Laatste reacties op onze artikelen

Goede dag, ik heb uw verslag gelezen over het afvalwater op de Oude Rijn bij Katwijk. Ik woon zelf aan de Zandsloot te Katwijk een aftakking van de Oude Rijn. Hoe kom ik te weten of deze Zandsloot geschikt is om te zwemmen? Ik zwem regelmatig. Is dit mogelijk met gebruik maken van een swimsuit en oog bescherming.
De Zandsloot is ongeveer 8 meter breed en ongeveer 400 meter lang, met aan de uitlopen de Oude Rijn.
Wat we met zijn allen de afgelopen 150-200 jaar in vijf forse ontwateringsgolven/afwateringsgolven (1. kanalisaties, 2. ontginningen en bebossingen, 3. beekverbeteringen, 4. ruilverkavelingen (nooit meer honger) en 5 verstedelijking) gemaakt hebben, is helaas niet in enkele jaren te herstellen.
Toch deel ik de zorgen van Patrick, ook al zeilen we bij waterschap Aa en Maas al scherper aan de wind dan 20 jaar geleden. Van #herstelsponswerkinglandschap naar #ontwikkelsponswerkinglandschap. Zie ook de Stowa-pagina over klimaatrobuuste beekdallandschappen.
Iedereen weet toch dat zandgrond slecht water vasthoudt. Maar als je kijkt naar de zandgronden in Drenthe, Twente, Veluwe en de Achterhoek, speelt de drooglegging en aanleg van de N.O.P. ook een rol van betekenis voor wat betreft het sneller wegstromen van het grondwater van het "Oude Land naar het Nieuwe Land" omdat er minder tegendruk is.
Het is nog erger dan Patrick schrijft: decennia geleden is meer dan de helft van het land in het kader van de ruilverkavelingen omgespit en is ten minste even zoveel biodiversiteit verdwenen. Door de ruilverkavelingen zijn de landbouwpercelen zodanig ontwaterd dat er nu in de zomer een watertekort is. Als we niet oppassen wordt het grondwater onder grote Natura 2000-gebieden, zoals de Veluwe 's-winters geïnjecteerd met systeemvreemd water uit de grote rivieren, dat daaruit in de zomer wordt onttrokken. Zodoende wordt de natuur dubbel gepakt.
Prima stuk! Nu het draagvlak nog. Zet 'm op! Als een hoger waterpeil in een stadspark (Alkmaar), eigendom van de gemeente al kan worden tegen gehouden door de CDA (met alle middelen om de 2 boeren/pachters te ontzien) ten koste van de weidevogels!!!! Dan moet er nog heel wat water....

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.