“We zijn begonnen aan een nieuw hoofdstuk in onze waterveiligheid door met hulp van dynamiek van het systeem te zoeken naar oplossingen voor ons waterbeheer.” Dat zegt deltacommissaris Co Verdaas in de H2O-podcast De Toekomst van Ons Water.
Verdaas sprak op het Deltacongres in Breda - opnieuw - over de herijking van het Deltaprogramma. In de H2O-podcast licht hij toe: “We lopen aan tegen wat we technisch kunnen. We hebben excellente waterkeringen. Maar de keerzijde is dat we het systeem hebben gesmoord. We zijn dus ook iets verloren. Ik ben blij te zien dat we steeds meer op zoek zijn hoe we de dynamiek van het watersysteem beter kunnen benutten. Met beekherstel of andere vormen van afwatering die recht doet aan natuurlijke processen.”
Verdaas erkent dat de omslag naar samenleven met het water een cultuuromslag vergt.
“Onze eeuwenlange strijd tegen het water zit in ons dna. Onze taal staat bol van uitdrukkingen die uitgaan van het heersen over het water: Luctor et Emergo, ik worstel en kom boven. We hebben in het Deltaprogramma het woord klimaatvitaal geïntroduceerd: dat je weerbaar en veerkrachtig bent bij te veel of te weinig water. De nieuwe werkelijkheid vraagt aanpassing van ons allemaal. Dat is ook een vorm van vitaliteit.”
Bollenteelt
Verdaas beseft dat zijn boodschap soms zwaar is om te incasseren. Dat geldt bijvoorbeeld voor de bollenteelt in Noord-Holland, waarover hij kortgeleden zei dat die vermoedelijk geen toekomst hebben gezien de verzilting van de gebieden achter de duinen door de zeespiegelstijging.
“Ik zie het als mijn rol om dit aan de orde te stellen, zodat ondernemers hierop kunnen inspelen. Voor ondernemers is dat een heftige boodschap, als je te horen krijgt: Wat u doet is over een aantal jaren niet meer mogelijk. We doen dat omdat we het beste voor hebben met de bollentelers. Die zijn nu in gesprek over hun toekomstperspectief.”
In het Deltaprogramma heeft Verdaas een bestuurlijke verkenning aangekondigd. “We zullen op tijd geld moeten regelen voor investeringen in onze waterveiligheid. De Deltawerken zijn een keer afgeschreven en kun je niet bij de Gamma halen. Daar hebben we tijdig miljarden voor nodig. Dat signaal heb ik afgegeven.”
Niet meer vrij spuien
Alle stormvloedkeringen zullen de gevolgen merken van de stijgende zeespiegel, onderstreept Verdaas. Als voorbeeld noemt hij de Zeesluis IJmuiden. “Het gemaal bij IJmuiden kan in 2050 wellicht al niet meer vrij spuien. Dan heb je een investering in pompen nodig van 2 miljard euro. Hetzelfde verhaal geldt voor de Afsluitdijk. Dat gaat grof in de papieren lopen.”
Tijdens de Klimaatpersconferentie voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen klonk het verwijt: Nederland stelt alsmaar keuzes uit om het land te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Co Verdaas trekt het zich niet aan.
“We staan voor lange termijn keuzes als het gaat over wat het plan is voor Nederland als de zeespiegel twee meter of meer stijgt. We hebben nu vier scenario’s liggen voor de kust in het licht van zeespiegelstijging. Die consequenties zijn zo immens, dat we daar rustig de tijd voor moeten nemen en goed doordenken.”
Luister het gesprek van Wim Eikelboom met deltacommissaris Co Verdaas over keuzes maken, de opkomst van nature based solutions en de bittere boodschap voor de bollentelers in Noord-Holland.
LEES OOK
H2O Actueel: 'Behoud intergetijdensystemen bij zeespiegelstijging is mogelijk'
H2O Actueel: Verdaas op Deltacongres: 'We kunnen niet meer alles faciliteren zoals we deden'
