Vanuit de lucht gezien telt Nederland nog best veel groene weilanden. Maar vooral in Zeeland, West-Brabant, Limburg, de Achterhoek en op Texel overheersen het geel en het bruin. Satellietbeelden uit de Groenmonitor van Wageningen Environmental Research maken duidelijk waar de droogteschade het grootst is en hoe die zich verhoudt tot eerdere droge zomers.
De satellietbeelden worden vertaald naar een zogenaamde groenindex, die aangeeft hoeveel groene biomassa aanwezig is. Daarmee kunnen de onderzoekers tot op het perceel nauwkeurig volgen hoe de vegetatie – in dit geval grasland – zich ontwikkelt.
Net als in de droge jaren 2018 en 2022 analyseerden zij voor dit jaar satellietbeelden uit juni, juli en augustus. De gemiddelde groenindex werd berekend in ongeveer 40.000 gebieden met vergelijkbare bodem- en waterhuishoudkundige eigenschappen.
Daaruit blijkt dat de schade inmiddels groter is dan tijdens de droge zomer van 2022, maar nog niet zo ernstig als in recordjaar 2018. Toen was in augustus vrijwel overal in Nederland droogtestress zichtbaar en waren de gevolgen voor het gras ernstiger.
Tweede plaats
De huidige zomer komt vooralsnog op de tweede plaats, schrijven de onderzoekers in een toelichting. "De droogtestress in 2026 is duidelijk groter dan in 2022, maar minder ernstig dan in 2018. Of dat zo blijft, hangt af van het weer in de komende periode."
Een graslandperceel op Texel bijvoorbeeld was in juli 2024, een jaar met ruim voldoende neerslag, nog volledig groen. In de groeicurve zijn drie duidelijke dalingen zichtbaar, veroorzaakt door maaimomenten. Na iedere maaibeurt groeide het gras opnieuw en liep de groenindex weer op.
Dit jaar kwam de groei na een tweede maaibeurt eind juni echter vrijwel tot stilstand. Door het gebrek aan regen groeide het gras nauwelijks meer aan, midden juli was het bovengronds afgestorven en geel geworden.
Neerslagtekort
Ook de regionale verschillen van dit jaar worden in de Groenmonitor duidelijk aangetoond. Eind juni was het gras in het grootste deel van Nederland nog relatief groen. Eind juli was vooral in Zeeland, Limburg en op Texel al sprake van ‘ernstige droogtestress’, in augustus volgden de Achterhoek, de Veluwe en West-Brabant.
De patronen uit de Groenmonitor komen volgens Wageningen Environmental Research grotendeels overeen met het neerslagtekort dat het KNMI registreert. In Groningen en Friesland bijvoorbeeld is het gras nog relatief groen, in Zeeland is het neerslagtekort veel groter en de schade aan het grasland evenzeer.
Ook de veenweidegebieden in Noord- en Zuid-Holland blijven opvallend groen. De onderzoekers wijzen op het hogere waterpeil in de sloten, waardoor meer water beschikbaar blijft voor de vegetatie.
