De toepassing van eDNA-technieken heeft grote potentie voor het waterkwaliteitsbeheer. Ook gaan de ontwikkelingen zeer snel, zo viel vandaag te beluisteren bij een symposium.

De bijeenkomst in Driebergen had de prikkelende titel CSI onder water en werd georganiseerd door STOWA, het kenniscentrum van regionale waterbeheerders. Het centrale thema was de toepassing van technieken met environmental DNA (eDNA) in het waterkwaliteitsbeheer. Ruim honderd vertegenwoordigers van aanbieders, kennisinstituten en waterbeheerders waren van de partij.

Met eDNA worden de sporen bedoeld die dieren en planten in hun omgeving achterlaten, zoals slijm, huidschilfers en haren. Met nieuwe technieken wordt eDNA steeds beter te detecteren. Gerrit Vossebelt van Rijkswaterstaat sprak over een bewezen technologie die in kleine wateren al operationeel is. In grote stromende wateren echter niet; dat is nog een echte uitdaging. Volgens Vossebelt kunnen vooral verschillende soorten worden ontdekt.

De onderzoekers Arjen de Groot (Alterra) en Maarten Schrama (Centrum voor Milieuwetenschappen) vertelden dat er twee verschillende analysemethoden zijn. Met qPCR wordt de aan- of afwezigheid van een soort aangetoond, met Next Generation Sequencing methoden zoals metabarcoding de totale diversiteit binnen een bepaalde groep. Deze methoden bieden volgens De Groot een hogere detectiekans en zijn vaak goedkoper dan conventionele methoden, al zijn ze nog niet volledig uitgekristalliseerd. Praktijktesten zijn daarom essentieel.

De koppeling van vraag en aanbod stond centraal tijdens een vraaggesprek met acht ontwikkelaars. Er werd opgemerkt dat eDNA-technieken kunnen worden gebruikt om nieuwe vragen te beantwoorden. Zo kunnen zij goed worden toegepast bij het stellen van een diagnose, zoals door gebruik van eDNA voedselwebanalyse. Een voorbeeld waarmee meerdere sprekers kwamen, is de detectie van muskusratten. Daarbij levert de inzet van eDNA-technieken veelbelovende resultaten op. De technologie is niet perfect, maar een conventionele methode is dat ook niet. Ze kunnen goed met elkaar worden gecombineerd.

De ontwikkelingen gaan snel, daarover was iedereen het eens. Vooral bij qPCR zijn de laatste jaren veel stappen gezet. Volgens Edwin Kardinaal (KWR) is deze methode in de drinkwatersector geaccepteerd voor het ontdekken van legionella. Het gebruik van qPCR is opgenomen in NEN-normen. Zover is het bij metabarcoding nog niet; daar is nog een langere weg te gaan.

De sleutel om verder te komen is samenwerking, werd meermaals gezegd. Dat kan nog een stuk beter. Rein Brys van het Vlaamse onderzoeksinstituut INBO verbaasde zich over de versplintering in Nederland. Hierdoor wordt de trein mogelijk vertraagd of zelfs gemist. Timo Breit (Universiteit van Amsterdam) merkte op dat de toepassing van eDNA-technieken bij waterbeheerders nog in de kinderschoenen staat. Hij signaleerde een grote drempel voor nieuwe partijen om aan eDNA-technologie te beginnen. Kijk er wat minder zwaar tegenaan en ga ermee spelen, is zijn advies. Want er is geen keuze; waterbeheerders zullen eraan mee moeten doen.

Ook het onderwerp van standaardisatie werd aangesneden. eDNA-technieken kunnen helpen bij het monitoren van watersystemen, onder meer voor de verplichte rapportage volgens de Kaderrichtlijn Water. Nu is er nog weinig eenduidigheid en daaraan is wel behoefte, aldus de sprekers. Dat is het doel van het EU-project DNAqua-Net en ook van veel waterbeheerders. Aleida de Vos-Van Steenwijk (Orvion) verwacht echter niet dat het komt tot één standaardmethode. Dat zou belemmerend werken voor kennisuitwisseling en continue innovatie. Het is steeds een zoektocht naar hoe het beste met een vraag om kan worden gegaan.

Meer informatie is te vinden in de programmakrant.

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoeveel energie kost dit?
Dag Pieter, Als eerste is natuurlijk belangrijk dat de kappers dit niet op een sloot of ander oppervlaktewater lozen. Het zal niet vaak gebeuren, maar wellicht dat er thuiskappers zijn zonder aansluiting op het gemeentelijk riool? Ammonium is erg vervelend voor alles wat er in het oppervlaktewater leeft, het is acuut toxisch. Zeker als dit bij het wassen van haar samen met shampoo geloosd wordt dan is dat niet ok. Als het via een septic tank geloosd wordt dan lijkt me dat ook niet een goed idee.
Bij lozing op het gemeentelijk riool wordt het afgevoerd naar de riiolwaterzuivering. Deze is prima in staat om ammonium biologisch om te zetten. Eerst naar het veel minder toxische nitraat en vervolgens naar onschadelijk stikstofgas.
Ik zou niet aanraden om overtollige voorraad door het riool te spoelen, maar bij normaal gebruik van in Europa goedgekeurde middelen dan is lozing op het gemeentelijk riool de meest logische route.
Misschien een (domme) vraag, maar kappers lozen ook ammoniak in het rioolwater met het permanent vloeistof met als ingrediënten: aqua ~ ammonium thioglycolate ~ cyclomethicone ~ ammonium bicarbonate ~ urea ~ ammonium hydroxide ~ amodimethicone ~ ethylhexanediol ~ etidronic acid ~ potas sium cocoyl hydrolyzed collagen ~ polyquatern ium-6 ~ parfum ~ CI 61565 ~ CI 12700) en een fixeer proces met als ingrediënten( aqua ~ hydrogen peroxide ~ cocamine oxide ~ phosphoric acid ~ polyquaternium-6 ~ cetrimonium chloride ~ methylparaben ~parfum.
Heeft dit ook nog invloed op de ammoniumnorm?
Pieter Patje
Adviesgroep Duurzame Kappers
Wat is het risico voor Nederland tgv de waterwinning?
Ik ben bang voor dijkinstabiliteit en gevaarlijke grond zakkingen net als de aardbevingen in Groningen.
Erik
We profileren ons wereldwijd als waterland, hebben de grootste rivieren van Europa door ons land lopen, we zitten vol met de meest innovatieve watertechnologie leveranciers van de wereld en staan aan alle kanten (tot boven ons hoofd) in het water. Dat wij als een van de modernste en rijkste landen in de wereld nog dit soort berichten nodig hebben om de maatschappij wakker te schudden is schrijnend.
Er is geen enkel gebrek aan water in Nederland, noch aan technologie en bedrijven (waarvan Twente een aantal van de beste heeft) om dit zelf gecreëerde probleem op te lossen. Het enige dat ontbreekt is (politieke) daadkracht en visie om duurzame waterkringlopen te maken, nieuwe bronnen te vinden, te hergebruiken en valoriseren, met innovatieve en klassieke technologieën en eigen bedrijven. Maar als het allemaal, ook lekker Nederlands, niets mag kostten, dan is dit het zoveelste onderwerp waar we als braafste jongetje voorin de klas zitten, maar eigenlijk alleen maar dikke onvoldoendes halen.
Ik zie deze berichten al jarenlang elke nieuwe lente/zomer in alle (vak)bladen staan; het is onwil en niet onbekwaamheid dat ze blijven. BV Nederland staat te popelen om deze, en andere dossiers op te lossen met de mooiste innovatieve technologieën en nieuwe business modellen. Wanneer we de knop omzetten van "kan niet" naar "wil wel" dan zijn wij binnen no time echt het wereldwijde watertechnologie toonbeeld dat we nu al internationaal pretenderen te zijn.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.