0
0
0
s2smodern

Houd water dat nu nog valt maximaal vast en werk op de lange termijn aan het herstel van een natuurlijke waterbalans door een slimmere inrichting van het landgebruik. Daartoe roepen Natuurmonumenten en LandschappenNL op. Zij ondersteunen hiermee een eerder pleidooi vanuit de watersector voor een versnelde aanpak van droogte.

Drinkwaterbedrijven en waterschappen kwamen eind april met dit pleidooi. Deze partijen willen fundamentele hervormingen om de natuurlijke balans in het watersysteem te herstellen. Natuurmonumenten en LandschappenNL, waarin de provinciale organisaties op landschapsterrein samenwerken, hebben hun instemming betuigd. Ook is er steun van de Coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers.

Wiebe BorrenWiebe Borren

Het is volgens de drinkwaterbedrijven en waterschappen belangrijk om zuiniger om te gaan met water, water langer te vasthouden en beschikbaar water slimmer te verdelen. “Wij ondersteunen deze oproep”, zegt Wiebe Borren, adviseur hydrologie bij Natuurmonumenten. “Onze vraag is nu: maak dit concreet. Pak de aanbevelingen van de beleidstafels echt op. Waar het kan, doen we met onze eigen terreinen mee.”

Te weinig hersteltijd voor natuur
Het dreigt voor het derde jaar op rij bijzonder droog te worden. Dat is nieuw volgens Natuurmonumenten en LandschappenNL en baart deze organisaties zorgen. Borren: “We hebben de afgelopen twee jaar gezien dat droogte tot serieuze schade in de natuur leidt. Zo breekt veen af en kunnen weidevogels niet groot worden. De natuur kan op zich best tegen een stootje, zoals bleek na de zomer van 2018. Maar omdat de droogte zich steeds herhaalt, heeft de natuur nu te weinig tijd voor herstel.”

De oplossingsmogelijkheden liggen in het beter vasthouden en minder gebruiken van water. “Door een robuuste inrichting van het watersysteem kan de natuur zich goed herstellen. Er wordt momenteel echter al erg veel beregend en ook meer drinkwater dan normaal gebruikt. Dat heeft nadelige gevolgen voor de natuur.”

Maximaal vasthouden van water
De natuurorganisaties willen dat water maximaal wordt vastgehouden. Dat is eerder in het jaar onvoldoende gebeurd, vindt Borren. “De waterschappen hebben aan het eind van de natte winter toch weer erg veel water afgevoerd. Wat in maart nog aan regen viel, is niet genoeg vastgehouden. Dat moet naar onze mening voortaan anders. We vinden ook dat er voorlopig geen waterplanten in sloten moeten worden gemaaid. Dat draagt bij aan de vertraging in het watersysteem.”

 'De regen in maart is niet goed vastgehouden'

De droogteproblemen doen zich momenteel vooral voor op de hoge zandgronden in het oosten en zuiden. “Hier dalen de grondwaterstanden snel en vallen kwelsystemen weg”, zegt Borren. “Op sommige plekken is er nu nog genoeg vocht, maar we weten ook dat het in de zomer veel erger wordt. Het voorjaar is cruciaal om te zorgen dat het voldoende nat blijft.”

Preventieve maatregelen
Natuurmonumenten en LandschappenNL vinden het belangrijk om te kijken naar een andere inrichting van het watersysteem. Zo vragen zij provincies en waterschappen om maatregelen meer preventief in te zetten om daarmee verdere schade aan natuur te voorkomen. De natuurorganisaties zijn voorstander van het instellen van een zone rondom kwetsbare natuurgebieden, waarbinnen een beregeningsverbod geldt voor zowel grond- als oppervlaktewater. Zeker als het gaat om natuurgebieden op de hogere zandgronden.

“Niet alles kan rondom natuurgebieden”, licht Borren toe. “Sommige waterschappen zoals Vechtstromen stellen al een zone voor een beregeningsverbod in, al gebeurt dit vaak pas aan het eind van de zomer. Dat zou wat ons betreft al vroeg in het voorjaar moeten gebeuren. Andere waterschappen doen dit niet of handhaven nog niet op zo’n verbod.”

Denk bij de ruimtelijke ordening na over hoe zowel natuur als landbouw goed kunnen worden bediend, voegt Borren eraan toe. “Daar gaat het idee om de aanpak van de droogte te versnellen ook over. De maatregelen hiervoor kunnen worden gecombineerd met andere maatregelen, bijvoorbeeld in verband met stikstofemissie. Rond natuurgebieden zou je natuurlijke klimaatbuffers kunnen inrichten, die meerdere doelen dienen.”

Weidevogels in knel
Borren wijst nog op de situatie van de weidevogels. Die hebben het zwaar in West-Nederland. “Door het uitdrogen van de bovenste laag is het voor deze vogels erg lastig om voedsel uit de grond te halen. Op de korte termijn doen waterschappen al wat ze kunnen. Zij stellen zoveel mogelijk oppervlaktewater beschikbaar voor weidevogels, maar dat is niet altijd voldoende.”

Daarom zijn oplossingen voor de lange termijn nodig, zegt Borren. “Denk aan uitbreiding van de leefgebieden van weidevogels wat soms extensivering van landbouw betekent en aan verdere verbetering van deze gebieden door onder meer greppels te graven. Vernatten kan goed samengaan met andere beleidsdoelen, zoals het tegengaan van bodemdaling in veenweidegebieden.”


MEER INFORMATIE
Natuurmonumenten over aanpak droogte
Pleidooi drinkwaterbedrijven en waterschappen 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

Laatste reacties op onze artikelen

Goede dag, ik heb uw verslag gelezen over het afvalwater op de Oude Rijn bij Katwijk. Ik woon zelf aan de Zandsloot te Katwijk een aftakking van de Oude Rijn. Hoe kom ik te weten of deze Zandsloot geschikt is om te zwemmen? Ik zwem regelmatig. Is dit mogelijk met gebruik maken van een swimsuit en oog bescherming.
De Zandsloot is ongeveer 8 meter breed en ongeveer 400 meter lang, met aan de uitlopen de Oude Rijn.
Wat we met zijn allen de afgelopen 150-200 jaar in vijf forse ontwateringsgolven/afwateringsgolven (1. kanalisaties, 2. ontginningen en bebossingen, 3. beekverbeteringen, 4. ruilverkavelingen (nooit meer honger) en 5 verstedelijking) gemaakt hebben, is helaas niet in enkele jaren te herstellen.
Toch deel ik de zorgen van Patrick, ook al zeilen we bij waterschap Aa en Maas al scherper aan de wind dan 20 jaar geleden. Van #herstelsponswerkinglandschap naar #ontwikkelsponswerkinglandschap. Zie ook de Stowa-pagina over klimaatrobuuste beekdallandschappen.
Iedereen weet toch dat zandgrond slecht water vasthoudt. Maar als je kijkt naar de zandgronden in Drenthe, Twente, Veluwe en de Achterhoek, speelt de drooglegging en aanleg van de N.O.P. ook een rol van betekenis voor wat betreft het sneller wegstromen van het grondwater van het "Oude Land naar het Nieuwe Land" omdat er minder tegendruk is.
Het is nog erger dan Patrick schrijft: decennia geleden is meer dan de helft van het land in het kader van de ruilverkavelingen omgespit en is ten minste even zoveel biodiversiteit verdwenen. Door de ruilverkavelingen zijn de landbouwpercelen zodanig ontwaterd dat er nu in de zomer een watertekort is. Als we niet oppassen wordt het grondwater onder grote Natura 2000-gebieden, zoals de Veluwe 's-winters geïnjecteerd met systeemvreemd water uit de grote rivieren, dat daaruit in de zomer wordt onttrokken. Zodoende wordt de natuur dubbel gepakt.
Prima stuk! Nu het draagvlak nog. Zet 'm op! Als een hoger waterpeil in een stadspark (Alkmaar), eigendom van de gemeente al kan worden tegen gehouden door de CDA (met alle middelen om de 2 boeren/pachters te ontzien) ten koste van de weidevogels!!!! Dan moet er nog heel wat water....

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.