Creatieve oplossingen om broeikasgassen te verminderen. Daarnaar is de Energie- & Grondstoffenfabriek (EFGF) samen met Dutch Biofinery Cluster op zoek in de nieuwe challenge Klimaatpositief afvalwater zuiveren via het platform Winnovatie. Er zijn twee hoofdprijzen te winnen.

De waterketen van de toekomst stoot geen broeikasgassen meer uit of vangt eventuele emissies af voor een herbestemming. Dat vergezicht vormt de basis voor de uitdaging, vertelt programmamanager Shane Kleyhorst van de Energie- & Grondstoffenfabriek. “De waterschappen zijn zich er terdege van bewust dat zij de klimaatvoetafdruk moeten verlagen. Met de challenge willen wij dit proces versnellen.”

Shane Kleyhorst 180 vk Shane KleyhorstHet gaat hierbij juist om het positief maken van de klimaatvoetafdruk. “Wij hopen op compleet nieuwe concepten. We laten ons verrassen, daar komt het wel op neer.” Wat zou Kleyhorst een mooi resultaat vinden? “Een overtuigend idee waarvan iedereen het toekomstperspectief ziet en waaraan waterschappen al morgen kunnen beginnen.”

Verschillende oplossingsrichtingen denkbaar
Op diverse plekken in het zuiveringsproces van rioolwater komen broeikasgassen als koolstofdioxide, lachgas en methaan vrij. Rioolwaterzuiveringen zijn grootverbruikers van energie, zegt Annelies Balkema die samen met Kleyhorst de challenge trekt en voorzitter is van de werkgroep Biomassa van de Energie- & Grondstoffenfabriek. “Er is veel energie nodig voor beluchting en in sommige zuiveringen ook voor pompen. Ook het maken van de chemicaliën die worden gebruikt, tikt aanzienlijk aan voor de klimaatvoetafdruk.”

Annelies BalkemaAnnelies Balkema

Daarvoor zijn verschillende innovatieve oplossingsrichtingen denkbaar, merkt Balkema op. “Je kunt bijvoorbeeld een nieuw technisch of biologisch concept voor de zuivering indienen. Maar ook een idee om toe te gaan naar een product waarbij koolstof niet wordt afgebroken maar juist opgebouwd. Er zit best wel een technologische kant aan deze challenge. Er kunnen technieken aan bod komen die uit heel andere hoeken dan de afvalwaterzuivering komen.”

Samenwerking met Dutch Biorefinery Cluster
De bedoeling is dat een indiener van een idee rekening houdt met alle aspecten van de klimaatvoetafdruk. Het probleem van de uitstoot van broeikasgassen mag niet worden verschoven naar een andere plek of sector, zegt Balkema. “Een idee valt bijvoorbeeld af als je allerlei hulpstoffen gebruikt om CO2 te binden en de voetafdruk van deze stoffen niet meeneemt.”

De Energie- & Grondstoffenfabriek werkt bij de challenge samen met Dutch Biorefinery Cluster (DBC), een samenwerkingsverband van bedrijven die zich inzetten voor een circulaire biobased industrie. Daarom kunnen ook ideeën voor industriële afvalwaterzuiveringen worden ingediend. “De DBC zoekt naar oplossingen voor onder meer het hergebruik van warmte. Door dit als duurzame energie in te zetten, voorkom je elders in de samenleving uitstoot van broeikasgassen.”

Reeks van vier challenges
De challenge Klimaatpositief afvalwater zuiveren is de tweede in een reeks van vier challenges rondom de vraag: hoe zou je de afvalwaterzuivering maken met een bepaalde maatschappelijke uitdaging in het achterhoofd, als je helemaal opnieuw mag beginnen? Balkema licht toe: “De waterschappen maken nu al enkele mooie grondstoffen uit de zuivering, maar het zijn nog altijd ‘end of pipe’ oplossingen. Maar heeft het zin om het huidige systeem weer aan te passen of moeten we echt iets heel anders doen, dus naar een systeemverandering? Dat is een lastige vraag.”

Kleyhorst is voorstander van een transitie. “Er zijn ongetwijfeld veel creatieve ideeën en nieuwe technieken, maar de grote uitdaging is om het al jarenlang bestaande systeem te veranderen in iets dat waterschappen nog niet kennen.” Hij noemt in dit verband de Waterfabriek in Wilp. “Daar wordt gebruikgemaakt van technologieën uit de drinkwatersector. Dat is een goed voorbeeld van hoe het anders kan.”

Out of the box denken
In de eerste challenge met als titel Think like an astronaut zijn mensen uitgedaagd om een concept voor een zelfvoorzienende wijk te maken en daarin afvalwater mee te nemen. Balkema: “Het winnende idee van Marco van Schaik gaat over bouwen op veen op een zodanige wijze dat de impact bijna onzichtbaar is en het veen weer aangroeit.”

De bedoeling is om verder nog twee challenges te houden over de thema’s Nooit meer ziek (hoe kun je afvalwater gebruiken als preventief instrument in de gezondheidszorg?) en Garden of Eden (hoe kun je een afvalwaterzuiveringsinstallatie zo groen maken dat het een fijne plek voor mensen is om samen te komen?). “Wij proberen ‘out of the box’ te denken met de vier challenges”, licht Balkema toe. “We willen meer grensoverschrijdend met andere maatschappelijke uitdagingen werken en echt nieuwe dingen doen.”

Laagdrempelige inzendingen
Terug naar de huidige wedstrijd. Het insturen van een idee is mogelijk tot en met 31 oktober via het platform Winnovatie. Als deze termijn wordt verlengd, wordt dat bekendgemaakt op de site van Winnovatie. “Je kunt een idee heel laagdrempelig indienen”, zegt Balkema. “We vragen wel dit op zo’n manier te onderbouwen dat het aannemelijk is dat jouw oplossing klimaatpositief is. We modereren de binnengekomen voorstellen om die nog naar een hoger niveau te trekken.”

De challenge is behalve in het professionele circuit ook uitgezet op hogescholen en universiteiten. Balkema: “Het is interessant voor studenten. De challenge is tevens in het Engels geformuleerd. We hopen hiermee ook op inzendingen vanuit het buitenland.”

Twee hoofdprijzen
Op 15 november gaat een jury onder leiding van Dirk-Siert Schoonman (dijkgraaf van Waterschap Drents Overijsselse Delta en bestuurslid van de Unie van Waterschappen) naar de inzendingen kijken. Van de jury maken professoren en andere prominenten uit de watersector deel uit: Jappe de Best, Cees Buijsman, Merle de Kreuk, Arjen van Nieuwenhuijzen, Anouk van der Poll en Willem Sederel. De uitslag wordt bekendgemaakt tijdens een webinar over klimaatpositief afvalwater zuiveren op vrijdag 26 november.

Er zijn twee hoofdprijzen van 1.000 euro voor respectievelijk het idee dat het beste scoort op klimaateffectiviteit en het meest inspirerende idee voor de industrie. Verder wordt een aanmoedigingsprijs van 250 euro uitgereikt. Maar de grootste beloning komt daarna, besluit Balkema. “De winnaars van de hoofdprijzen krijgen ieder 4.000 euro om het eigen idee verder uit te werken. Wij helpen hierbij.”


MEER INFORMATIE
Challenge toegelicht op site Winnovatie
Boekje challenge Think like an astronaut

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Lastig dat consequenties van prijsstijgingen per DW-bedrijf steeds anders worden uitgedrukt. Kan dat nog genormaliseerd worden? Bijv. Differentiatie naar en procentuele prijsstijgingen van DW-vastrecht? Dan wordt de interessante vergelijking eenvoudiger. Dank alvast.
Johan Raap Een stout biertje
Heel leuk initiatief, maar helaas is vergeten dat het flesje van statiegeld moet zijn. Natuurlijk brengen wij het allemaal braaf naar de glasbak, maar je moest eens weten hoeveel mensen / jongelui misschien die dat niet doen. Overal vind ik die krengen, met name desperado flesjes en van die twist off flesjes. Vanuit LCIA is al lang bekend dat statiegeld een goede wijze is om te besparen op energie, grondstoffen en water, binnen een straal van (en hier mag ik geen verantwoording nemen) 400 km. Dus mijn stelling is 'geef het goede voorbeeld en blijf bij aankoop weg van statiegeld loze flesjes'. Succes allemaal en proost
Laat ik eerlijk zijn, de afgelopen drie jaar heb ik met vele mensen over dit thema gesproken. En elke keer valt mij 2 dingen op A) veel mensen weten niet echt wat waterschappen zijn en wat ze doen B) als je uitlegt dat het ook een overheidsorganisatie is op nivo van gemeente en met bestuursverkiezingen, dan fronst men de wenkbrauwen eerst, maar dan vindt men het tevens vreemd dat er ook niet-politieke organisaties in meedoen. Dus samengevat, gemiddelde snapt men er niks van maar we hebben wel een mening, over politisering in dit geval. Realiseer aub dat mensen überhaupt komen stemmen op deze functionele overheid omdat het tegenwoordig tegelijkertijd uitgevoerd wordt met de verkiezingen voor de provincies. Maak ik me zorgen, jazeker. Het is functionele overheid dus dat vraagt ook een zekere mate van inhoudelijke kennis van de specifieke taken van de waterschappen. Ik geef dus graag de suggestie om nu echt door te jassen en het waterschap (-sbestuur) op te heffen, de kennis te borgen, het watersysteembeheer onder provincie te zetten (politiek) en het zuiveringsbeheer apart te zetten als nutsbedrijf, zoals bijvoorbeeld de drinkwaterbedrijven, met functioneel toezicht. Alleen dan kan ook de vergunningverlening en handhaving van rwzi’s –en misschien ook wel van riooloverstorten- eindelijk eens zuiver gaan geschieden. Succes.
Het Wetterskip stapt uit het project 'Holwerd aan Zee'. Gevolgd door een lange toelichting dat eigenaarschap (lees: beheer & onderhoud) nog steeds niet zijn geregeld. Maar helemaal onderaan sluit de journalist af met: "Er ligt een positief advies over Holwerd aan Zee en in het eerste kwartaal van volgend jaar zullen provinciale staten, de gemeenteraad en het bestuur van het waterschap zich over de voorstellen buigen." Dus project Holwerd gaat door zonder financiële bijdrage van het Wetterskip? En de bestuurder zegt: “Wij dragen zeker de natuurdoelstellingen uit het project een warm hart toe. Wij staan klaar om advies te geven als dat gevraagd wordt". Hoe zit het nu?
@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!