Met een nieuwe waterinlaat in het oosten en een zoutdam in het westen kan het nu nog zoute Grevelingenmeer in een paar jaar tijd voor 95 procent verzoeten. Dat blijkt uit onderzoek naar de technische haalbaarheid in opdracht van de provincie Zeeland. Het zou de zoetwatervoorziening van Zeeland structureel aanvullen.
Een extra zoetwaterreservoir is volgens de provincie hard nodig, zeker voor de boeren en voor de voedselproductie. "Ik ben trots op onze Zeeuwse akkers, het Zeeuwse landschap, de natuur en de agrariërs die daar iedere dag mee werken", zegt gedeputeerde Arno Vael (BBB).
"Maar we zien ook dat de wereld en het klimaat veranderen. We moeten ons voorbereiden op de toekomst en alle mogelijkheden onderzoeken, zoals een zoetwaterbuffer voor de Zuidwestelijke Delta."
Een ander probleem is de slechte waterkwaliteit van de Grevelingen, na de afsluiting met de Brouwersdam in 1971 het grootste zoutwatermeer van Europa. Dat was voor de provincie nog een reden om onderzoek te laten doen naar de technische haalbaarheid van een zoet en ‘vitaal’ Grevelingenmeer.
Regenton
Dat onderzoek werd uitgevoerd door de bureaus Horvat & Partners en HKV Lijn in water, waarna Waterstudio Ties Rijcken een technisch en visueel onderbouwd voorstel uitwerkte.
Hieruit blijkt dat verzoeting met een aantal maatregelen mogelijk is, mits de landelijke waterverdeling uit de rivieren wordt aangepast. Zeeland zou daarmee structureel beschikken over 'de op één na grootste regenton van Nederland' (na het IJsselmeer-Markermeer).
Het voorstel is om de waterinlaat van het Grevelingenmeer te verleggen. Het meer wordt nu nog gevoed met zout water vanuit de Oosterschelde, maar dat kan ook met zoet water vanuit de rivieren, via het Krammer-Volkerak. Daarvoor moet een stukje van de Philipsdam verlegd worden.
Zoutdam
Aan de Noordzeekant moet een ‘dichtheidsscherm’ of een 'zoutdam' op de kop van de huidige Brouwerssluis voor selectieve onttrekking zorgen. Dat betekent dat bij eb zoet water uit het oosten het zoute water onder het dichtheidsscherm door naar zee duwt, doordat zoet water op zout water blijft drijven.
In natte maanden zal er dan vanuit de rivieren 70 kubieke meter per seconde extra door de Volkerakspuisluis en de verlegde Flakkeese spuisluis gaan, berekenden de onderzoekers. Daarmee is na één tot twee jaar 95 procent van het Grevelingenmeer verzoet, op de diepste delen na.
In zeer droge tijden verandert er volgens hen niets ten opzichte van de huidige zoetwaterverdeling. Dan fungeert het Grevelingenmeer juist als reservoir, waarmee zonder extra aanvoer een periode van vier maanden overbrugd kan worden.
Natura 2000
De maatregelen zouden 250 miljoen euro gaan kosten, plus jaarlijks 7,5 miljoen euro aan onderhoud. Dat is veel geld, maar fors minder dan de 860 miljoen euro die een eerder plan om de getijdenwerking in het meer te herstellen zou kosten. Tegen Omroep Zeeland zei gedeputeerde Vael dat het plan, als het doorgaat, pas na 2050 uitgevoerd zal worden.
Veel is nu nog onduidelijk, benadrukken ook de onderzoekers. Zo zal er meer onderzoek nodig zijn naar de effecten op de waterkwaliteit en de natuur. Het Grevelingenmeer is een Natura 2000-gebied en daarom streng beschermd.
Bovendien zal er stevig onderhandeld moeten worden met de oester- en kreeftvissers op de Grevelingen en met de regio Rotterdam, waar een groot deel van het Maas- en Rijnwater nu naartoe gaat.
