0
0
0
s2sdefault

De situatie in Duitsland is dit weekend onverminderd spannend. Inmiddels zijn meer dan 140 mensen omgekomen. Honderden zijn nog vermist. Ook de materiële schade is enorm. Hoe kon het zover komen? H2O wierp een blik op de Duitse media. In interviews en reportages wisselden ontzetting, verdriet en woede elkaar af. Maar ook wordt gezocht naar oorzaak en gevolg.

Karsten Schwanke 180 vk Karsten SchwankeIn een poging de gebeurtenissen te verklaren, laat de Zuid-Duitse televisiezender SWR de bekende meteoroloog Karsten Schwanke aan het woord. Schwanke, in Duitsland vooral bekend als weerman bij het dagelijkse journaal, somt een aantal factoren op om de overstromingen te verklaren.

De hevige regenval, 150 tot 200 liter per vierkante meter in grote delen van het zuidwesten van Duitsland, wordt volgens hem veroorzaakt doordat een langedrukgebied boven de Eifel zich vanaf woensdag intensiveerde. “Warme lucht uit Noord-Duitsland kneep de wolken boven het middengebergte vervolgens uit als een citroen. Omdat het voorjaar daar al nat was, kon de bodem het vele water ook niet goed verwerken.” 

Maar ook de specifieke geografische situatie speelde volgens Schwanke een belangrijke rol. In de Eifel zorgt het middengebergte met bergen en dalen voor een kanalisering van het water en werden kleine beekjes plotseling wild stromende watermassa’s. “De piek van de regenval kwam plotseling. De plaatsen langs de rivieren werden daardoor snel en hard geraakt.” 

'Ook wreekt het zich dat er nog geen of te weinig landelijke regie is als een crisis meerdere deelstaten tegelijk treft' - WirtschaftsWoche

Risicoanalyse
Het Duitse tijdschrift WirtschaftsWoche maakt melding van een acht jaar oude risicoanalyse van de Duitse Bondsdag waarin de huidige situatie tamelijk accuraat werd voorspeld. Het blad stelt dat een deel van de schade te voorkomen was geweest als aanbevelingen uit dit beleidsdocument eerder waren overgenomen.

De risicoanalyse noemt overstromingen, al dan niet ontstaan door plotselinge regenval, weliswaar een niet te vermijden natuurverschijnsel. Anderzijds valt er in de manier waarop lokaal, regionaal en landelijk gereageerd wordt op een crisis als deze wel het nodige te verbeteren, schrijft WirtschaftsWoche. “Daarbij ontbreekt het vooral aan duidelijke communicatie naar de inwoners over de risico’s en de manier waarop de mensen moeten reageren. Ook wreekt het zich dat er nog geen of te weinig landelijke regie is als een crisis meerdere deelstaten tegelijk treft.”

'De omgeving waar we het over hebben is te dicht bebouwd. De bodem laat bovendien te weinig water door' - Lamia Messari-Becker  

Toekomst
Lamia Messari Becker 180 Lamia Messari BeckerOok over de toekomst wordt in de Duitse media gespeculeerd. In een interview met de radiozender Deutschlandfunk roept planoloog en hoogleraar Bouwkunde Lamia Messari-Becker op tot een nieuwe manier om steden te ontwerpen.

De getroffen gebieden hadden geen kans tegen de watermassa’s, ook door de manier waarop ze zijn volgebouwd. “De omgeving waar we het over hebben is te dicht bebouwd. De bodem laat bovendien te weinig water door. We moeten na gaan denken over steden die intelligenter omgaan met water en modder. Als er veel regen valt, kan en mag de riolering niet overstromen. Het water moet snel en veilig uit de stedelijk omgeving afgevoerd kunnen worden.”

Messari-Becker denkt dat steden in de toekomst behoefte hebben aan meer groen. “Bij het bouwen van huizen zal er verder ook aandacht moeten zijn voor de veiligheid. Dat wil zeggen dat er regels moeten komen zodat gebouwen lang genoeg weerstand bieden tegen het water om de inwoners te kunnen evacueren.”

Christian Kuhlicke van de Universiteit Potsdam sluit zich in een interview met het Beierse BR24 bij Messari-Becker aan: "Straten moeten dusdanig gebouwd zijn dat ze in de zomer niet smelten of barsten door de hitte en bij hevige regenval niet wegspoelen. Elektriciteits- en communicatienetwerken, de ruggengraat van onze moderne maatschappij, moet je zo ontwerpen dat ze ook bij extreem weer nog functioneren. De wederopbouw na deze ramp in Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts biedt de mogelijkheid de infrastructuur nieuw en toekomstgericht op te bouwen."

'De huidige ramp wordt veroorzaakt door het feit dat extreme weersituaties langer op een plek blijven hangen. Dat zal vaker voorkomen' - Peter Hoffmann

Klimaatverandering
Peter Hoffmann 180 vk Peter HoffmannDe link tussen de overstromingen en de klimaatverandering wordt in de Duitse media volop gelegd. 
In het Handelsblatt noemt Peter Hoffmann van het Potsdam-Institut für Klimafolgenforschung twee gevolgen van klimaatverandering die invloed hebben gehad op de gebeurtenissen van afgelopen week.

“Door de stijgende temperaturen op aarde verdampt er meer water. Een warmere atmosfeer kan ook meer vocht opslaan. Dat leidt tot een grotere kans op meer regen. Maar het weer is niet eens het grootste probleem. De huidige ramp wordt veroorzaakt door het feit dat extreme weersituaties langer op een plek blijven hangen. Dat zal vaker voorkomen.”

Merkel
Bondskanselier Angela Merkel zei eind vorige week in een toespraak aan de Johns Hopkins University in Washington: "We krijgen steeds vaker te maken met extreme weersomstandigheden. De overstromingen die sommige delen van Duitsland nu meemaken, en die werkelijk dramatisch zijn met ook veel tragische doden, zijn daar een voorbeeld van."

Olaf Scholz 180 vk Olaf ScholzTijdens een bezoek aan het rampgebied in Noord-Rijnland-Palts riep vice-kanselier Olaf Scholz (SPD) op tot meer inspanningen voor klimaatbescherming. In Bad Neuenahr-Ahrweiler was de SPD-kandidaat voor het kanselierschap getroffen door de ‘enorme verwoestingen die de natuur heeft aangericht’.

De natuurramp heeft ‘zeker ook iets te maken’ met het feit dat de klimaatverandering in een snel tempo voortschrijdt, aldus Scholz. "En daarom moet dit een extra stimulans zijn - ook als verplichting voor allen die hier het slachtoffer van zijn geworden - dat we alles in het werk stellen om de door de mens veroorzaakte klimaatverandering een halt toe te roepen."

 

MEER INFORMATIE
H2O Actueel: Duitsland presenteert waterstrategie: over 30 jaar altijd en overal voldoende schoon water

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Peter Menne · 2 months ago
    Goedkoop en effectief lijkt mij "Cloud Seeding". Schiet in overleg met meteorologische dienst een raket met droogijs de wolken in boven een minder gevoelig gebied en laat het daar alvast lekker uitregenen.
  • This commment is unpublished.
    Erik van Vliet · 2 months ago
    Ik las ergens dat een stuwmeer vol was. Dit had voor deze regenperiode deels geleegd moeten worden. Nu moest dit stuwmeer zijn sluizen openen tijdens de regenval wat de ramp heeft verergerd.
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Ik verbaas me over deze suggestie. Mij komt het voorstel van Hans Middendorp over als een motie van wantrouwen naar de kiezers en naar de huidige gekozenen in de waterschappen. Een door de kiezers uit verschillende lijsten gekozen bestuur vertegenwoordigt toch per definitie de maatschappelijke belangen? Verstroping van de besluitvorming door een adviescommissie in te voeren die uit vertegenwoordigers van allerlei belangengroepen bestaat, levert geen meerwaarde.
Het is aan het ambtelijk apparaat en de bestuurders van het waterschap om, net zoals bij een gemeente of provincie, de verschillende maatschappelijke belangen bij de voorbereiding en de besluitvorming te betrekken. Daartoe zal men met al die belangengroepen contacten onderhouden, zoals nu ook al gebeurt. Maar dat is iets anders dan elke keer verplicht advies te moeten vragen. De door mij om zijn deskundigheid gewaardeerde AWP zou dit voorstel echt nog eens moeten heroverwegen.
Groet, Piet Oudega (HHNK, PvdA)
Hallo Hans, hele goede gedachte. Ik denk dat de geborgde zetels door hun sterke eigenbelang zorgen voor een veel te behoudend waterschap waar innovatie nauwelijks een kans krijgt. Daarbij weten ze het altijd zo te draaien dat de kosten niet eerlijk worden verdeeld en daarvan is de burger de dupe. Al met al denk ik dat een geheel gekozen bestuur sneller en beter tot besluitvorming kan komen en dat er een hoop bestuurlijke drukte kan worden voorkomen.
Een adviescommissie met alle belangengroepen is dan beter.
groet, Fokke
Dag Hans: ik deel je gedachtengang. Er is één nadeel. Het draagt weer bij aan de ‘bestuurlijke drukte’ waar we allemaal last van hebben. Ik vind de optie waarbij geborgden een kwaliteitszetel krijgen, met een maximum van drie per waterschap, daarom ook een aantrekkelijke optie.
Groet van Adriaan
Citaat: 'De Unie wijst erop dat de waterschappen komend jaar meer dan ooit tevoren investeren in veilige dijken en in schoon en voldoende water: 1,8 miljard euro.' Maar de Unie 'vergeet' te melden dat deze 1,8 miljard de opbrengst is van de Watersysteemheffing voor alle waterschappen samen. Dat is dus niet *extra* geld, maar reguliere financiering van droge voeten en schoon water. Het is mooi om dit geld voor de kerntaken van de waterschappen te labelen als een klimaatbeheer, maar er blijft dus extra geld nodig om, zoals de Unie stelt: "Er is wel extra rijksgeld voor decentrale overheden nodig om Nederland versneld aan te passen aan weersextremen."
Het pleidooi van VNG, IPO en Unie voor 1,8 miljard euro voor uitvoering van het Klimaatakkoord (2022-2024) is niet gehonoreerd. Maar als het Rijk de kosten voor klimaatadaptatie niet wil betalen, dan zit er voor de waterschappen niets anders op om naast de watersysteemheffing een aparte klimaatadaptatie-heffing in te voeren. Een heffing van 2 tientjes voor alle tien miljoen huishoudens in Nederland levert 200 miljoen per jaar op. Over drie jaar is dat 600 miljoen en dat is precies één-derde van het bedrag van 1,8 miljard dat VNG, IPO en Unie samen vragen. Zo eenvoudig kan het zijn.
Er wordt 6,7 miljard euro uitgetrokken voor klimaat en het deltaprogramma zoetwater krijgt 100 miljoen. Dat is dus ongeveer 1,5% van dit enorme bedrag. Verder is in 2018 besloten om het Deltafonds uit te breiden van het wegwerken van de achterstand in het onderhoud van dijken naar wateroverlast door klimaatverandering. En nu moet er volgens de deltacommissaris 800 miljoen bij. Wie kan dit balletje-balletje nog volgen? Volgens mij komt het deltaprogramma dus nog steeds structureel geld tekort. Enige journalistieke duiding is wel op z'n plaats!

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.