0
0
0
s2sdefault

De schade aan de huizen rondom Kanaal Almelo-De Haandrik is niet toe te schrijven aan piping, aan de beschadiging liggen meerdere oorzaken ten grondslag. Dat is de uitkomst van een verdiepend onderzoek door Deltares. Over de bijdrage van de kanaalwerkzaamheden aan de schades verschillen de Deltares-onderzoekers van mening met de externe adviseurs Stefan van Baars en Matthijs Kok. Het kennisinstituut stelt vast dat door het almaar intensiever gebruik van water en bodem dit soort problemen zich vaker gaan voordoen.

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de provincie Overijssel. Het instituut werd gevraagd te onderzoeken of piping ‘een verklarend mechanisme’ is voor de schade aan de woningen. Voorts moest worden onderzocht of veen een rol speelt en of er nog een andere oorzaak is aan te wijzen voor de schades.

De opzet en resultaat van het onderzoek zijn afgestemd met en beoordeeld door een onafhankelijke begeleidingscommissie onder leiding van emeritus-hoogleraar Jan Maertens. Deze commissie werd geadviseerd door de wetenschappers Matthijs Kok en Stefan van Baars, van wie laatstgenoemde piping na een eerste eigen onderzoek als oorzaak zag omdat de bodemlaag door het baggeren was beschadigd.

"Het gaat om een complexe situatie: de veenkoloniale ontginningen en de aanleg van het kanaal hebben geleid tot veel lokale variabiliteit in de ondergrond, kwetsbare panden en funderingen. Om schade oorzaken te kunnen beoordelen moeten grondwater – grond – fundering / panden – in samenhang worden beoordeeld", schrijft de begeleidingscommissie.

Piping
Voor de rapportage zijn twintig woningen nader onderzocht. Daaruit blijkt dat de oorzaak van de schade niet bij alle panden hetzelfde is, aldus Deltares. Het onderzoek laat zien dat piping níet de oorzaak is van de schade bij de huizen rondom Kanaal Almelo-De Haandrik, schrijft het instituut. Een conclusie die door de begeleidingscommissie wordt onderschreven.

Onderzoekers troffen 'samendrukbare lagen' (veen, klei, silt) aan onder de fundering, onder vloeren en onder kruipruimtes van diverse huizen. “Samendrukking en vervormingen van deze lagen onder de panden hebben geleid tot verzakkingen en daarmee tot schade aan de panden. Vervormingen in deze samendrukbare lagen zijn versterkt door grondwaterstandsveranderingen tijdens en na de werkzaamheden aan het kanaal. Ook natuurlijke processen als droogte hebben een rol gespeeld.”

Veen
De grootste verzakkingen worden veroorzaakt door funderingen die op veen zijn geplaatst, schrijft Deltares. “Funderingen die boven het veen zijn aangelegd, zullen ook in de toekomst blijven zakken. Funderingen die onder het veen zijn aangelegd, zijn over het algemeen minder gezakt en de verwachting is dat deze ook in de toekomst weinig zullen zakken.”

Volgens het kennisinstituut hebben werkzaamheden aan het kanaal (baggeren, vervanging damwanden en trillingen) bij verschillende huizen bijgedragen aan de schadevorming. Zo was het vervangen van damwanden langs het kanaal van invloed op het grondwaterpeil. Die variaties beïnvloedden het veen, vooral als damwanden die lek waren boven het veen vervangen werden door dichte damwanden. Dit kan in een instabiele situatie een trigger hebben gevormd voor het ontstaan van verdere schade, concludeert de provincie. "Dit geldt vooral voor panden die kwetsbaar zijn omdat zij op veen zijn gefundeerd."

De onderzoekers zijn niet in staat de mate waarin de werkzaamheden schade hebben versterkt te preciseren, omdat er maar in beperkte mate gegevens beschikbaar zijn over de periode voor en na de werkzaamheden aan het kanaal. “Door het analyseren van bepaalde scenario’s is men er wel in geslaagd de orde-grootte van de effecten van de werkzaamheden op de schades te bepalen”, schrijven de onderzoekers.

Zij verschillen met de externe adviseurs Van Baars en Kok van mening over de impact van de kanaalwerkzaamheden op de schades, stelt de begeleidingscommissie vast. "Volgens Deltares is de bijdrage zeer beperkt tot beperkt en volgens de adviseurs is de bijdrage doorslaggevend", schrijft de commissie. Zij is van mening dat de door Deltares begrote bijdrage eerder als een ondergrens moet worden gezien en de schatting van de adviseurs als een bovengrens. "De waarheid ligt er naar verwachting tussenin. Een deel van de schade is zeker veroorzaakt door de cumulatieve invloed van de werkzaamheden", schrijft de commissie.

Goede oplossing
De bevindingen kunnen niet één op één worden vertaald naar andere huizen met schademeldingen, stelt Deltares. Wel kunnen de uitkomsten bijdragen aan het helpen van een goede oplossing voor de bewoners, aldus het instituut, dat ook vaststelt dat dit soort problemen zich vaker zullen voortdoen als gevolg van steeds intensiever gebruik van water en bodem. “Grondonderzoek en het inzichtelijk maken van grondwaterstromingen vooraf, maar ook monitoring tijdens werkzaamheden, helpen om tijdig maatregelen te nemen en de risico’s te beperken”, stelt Goaitske de Vries van Deltares op de website van het kennisinstituut.

De provincie kondigt aan bewoners snel duidelijkheid te geven over het herstel van hun woning nu het verdiepende onderzoek er ligt. Er is besloten de schaderegeling uit te breiden. "Er komt waar nodig funderingsonderzoek en subsidie voor funderingsverbetering", staat op de website van de provincie.

In een brief aan de Provinciale Staten schrijft het college van Gedeputeerde Staten: "Het onderzoek heeft opgeleverd dat het vervangen van betonnen damwanden door stalen damwanden op bepaalde plekken mogelijk heeft bijgedragen aan het ontstaan of verergeren van schade. Dit is een nieuw inzicht ten opzichte van het eerste onderzoek van Deltares. We hebben dan ook besloten de schaderegeling hierop aan te passen." 

Voor wat betreft nieuwe werkzaamheden aan het kanaal, zal de provincie aanbevelingen voor monitoring ter harte nemen, zo blijkt uit de brief van Gedeputeerde Staten. De aanbevelingen zijn ook gedaan door de begeleidingscommissie die onder meer adviseert om bij werken in en langs het kanaal te zorgen voor een goede monitoring met peilfilters, registraties van panden voor en na de werkzaamheden en aanbrengen van meetpunten om zettingen te registreren. 

 

MEER INFORMATIE
Rapport verdiepend schadeonderzoek
Rapport begeleidingscommissie

Brief GS aan Provinciale Staten
Publicatie website Deltares
H2O Premium: Oud-hoogleraar Stefan van Baars kritiseert dijkversterking

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Prima initiatief van Delfland om juist in deze tijd van opstellen van waterprogramma's de link van klimaatverandering met het publiek te delen!
Jan Willem Rijke, Provincie Zuid-Holland.
Adviescommissies prima!
Goed alternatief is het uitgangspunt van 2008: Verkiezingen van belangenorganisaties.
Bestuurders met kennis van waterzaken vind ik zeer gewenst bij een technische uitvoeringsorganisatie wat de waterschappen zijn. Ik zie agrarische sector en industrie graag vertegenwoordigd in de waterschapsbestuurders, maar dan net als inwoners, als gekozen belangenorganisatie. Nu dubbele stem en zelfs driedubbele macht in het bestuur: Verstopt bij CDA en VVD en met geborgde macht als "geborgde zetel" met garantie op plek in Dagelijks Bestuur.
Zoals het zich doet aanzien zal het een geslepen insteek worden waarbij de veelal inmiddels zwaar gedupeerden aan het einde van hun latijn de duimschroeven worden opgedraaid door middel van het ondertekenen van verklaringen waarmee men afstand neemt van gerechtelijke procedures. Want er zou maar eens een gedupeerde bij het hof in het gelijk worden gesteld waardoor sprake van een precedentwerking.
Waar het echt om zou moeten gaan is de harde waarheid, het waarom juist de zwaar gedupeerden na zeven jaar dan wel langer nog altijd hun schade niet vergoed of een voor de veiligheid noodzakelijke versterking wordt bemoeilijkt/vertraagd. Groningers worden vermorzeld door Haagse corruptie. Zorgvuldig uitgedokterde snode plannen, waarbij de ene na de andere blokkade wordt opgetrokken om juist de zwaar gedupeerden eindeloos in een onmogelijke en zwaar belastende situatie te houden. Net zolang tot ze er letterlijk bij neervallen. Het Haagse ontzorgen en ruimhartig geld uitsluitend het eigen belang en de gedupeerde heeft het nakijken.
Ik verhuurde eens mijn studio met tuin aan Canadezen. In mijn schuur had ik enorme overlast duizendknoop. Zij waarschuwden mij hiervoor. Ook een ramp in hun land en zeiden dat de enige bestrijdingsmethode was: overgieten met kokend water. Ik zweer: het was weg!!!!! Heel soms steekt iets weer de kop op uit een verwaarloosde tuin v d buren.
Ik denk dat het Nederland weleens miljoenen kan schelen als zij deze methode zou toepassen.
A.D. vander Wees te Delft
Moderniseren uit oogpunt van democratie. Het is zoals zo vaak ook hier het geval dat blijkens het artikel er veel meer belangen spelen. sommige particuliere belangen, zoals die van een boer, kunnen heel goed essentieel samenvallen met het algemeen belang. Bestuurders, Tweede Kamerleden hebben vaak, nemen vaak te weinig tijd om een wetsvoorstel goed voor te bereiden, ontberen kennis door beperkte steun van van medewerkers. Er zijn te weinig medewerkers om sommige wetten zodanig te doorgronden op hun consequenties dat er rammelende wetgeving kan ontstaan. Iets waar de Raad van State ter zake kundig regelmatig op wijst. (niet mijn wijsheid, zie artikel in NRC 30 september)
Ik ben blij dat Delfland behoedzaam opereert en geen kind met het badwater weg gooit.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.