De Stockholm Junior Water Prize is dit jaar gewonnen door Moroti Adegboyega uit Canada. De Zweedse kroonprinses Victoria van Zweden reikte de prestigieuze prijs gisteravond aan hem uit voor de ‘Ecoferroquatics’-robot die hij ontwierp.
Adegboyega ontwikkelde een autonome, AI-gestuurde robot die met behulp van magnetisme plasticafval uit oppervlaktewater kan verwijderen. Zijn systeem maakt gebruik van een ‘ferrofluid’; een suspensie van magnetische deeltjes in plantaardige olie, die zich gedraagt als iets wat het midden houdt tussen een vloeistof en een (vaste) magneet.
In Adegboyega's ontwerp is deze ‘vloeistof’ aangebracht op een trommel, die over het wateroppervlak wordt bewogen. Drijvende plasticdeeltjes die de trommel op zijn weg tegenkomt, worden aangetrokken door de ferrofluid en door hydrofobe interacties uit het water opgetild. Een scraper scheidt het plastic vervolgens van de ferrofluid, die door een magnetisch veld (in de trommel bevindt zich een magneet) continu tot de trommel blijft aangetrokken.
Met behulp van een camera en AI lokaliseert de robot autonoom waar zich plastics bevinden, waarna een algoritme bepaalt welke route de robot het beste kan nemen. Het algoritme is getraind om organismen te onderscheiden van plastics, om bijvangst zoveel mogelijk te voorkomen. Adegboyega testte zijn systeem in een zwembad waarin plastics van verschillende omvang dreven, en demonstreerde als proof-of-concept dat de robot 1,73 stukjes plastic per minuut kan verzamelen.
Voor zijn uitvinding ontving Adegboyega 15.000 Amerikaanse dollars en een kristallen sculptuur. Ook ontvangt zijn school, het St. Bonaventure's College in Newfoundland, 5.000 dollar voor het stimuleren van ‘science, technology, engineering and mathematics’ activiteiten.
Gevraagd naar wat hij met het prijzengeld wil doen, vertelde de grade 12-leerling (vergelijkbaar met het eindexamenjaar in ons onderwijssysteem) vandaag op de Canadese radio dat hij er een nieuwe versie van zijn robot mee wil bouwen, een patent wil aanvragen en wil sparen voor zijn studie.
Bijna 30 jaar impact
Dat merkte gisteren ook Hayati Yarkadas op. Yarkadas is directeur waterinfrastructuur bij watertechnologiebedrijf Xylem, één van de founding partners van de jongerenprijs en al bijna 30 jaar bij de competitie betrokken. “Jongeren die we bijna 30 jaar geleden via deze prijs hebben leren kennen, zijn nu professionals, mentoren en leiders in de sector”, aldus Yarkadas. “Door de jaren heen zijn we in nauw contact gebleven met veel van onze alumni van de Stockholm Junior Water Prize. Zij kregen begeleiding van onze teams, toegang tot onze laboratoria en mogelijkheden om hun ideeën in een professionele omgeving te ontwikkelen. Sommige van die contacten leidden tot stages, en sommige van die stages tot carrières.”
Onderwaterprullenbakken
Ook was er een publieksprijs, die naar Basmala Diab uit Egypte ging. Diab ontwikkelde een nieuw type brandstofcellen die gebruikmaken van micro-organismen om simultaan afvalwater te zuiveren en elektrische energie op te wekken.
Nederlandse vertegenwoordiging
In Nederland neemt Wetsus het organiseren van de nationale competitie, de Dutch Junior Water Prize, ieder jaar op zich. Hierbij wordt gezocht naar het beste schoolwerkstuk over een waterproject dat van belang is op milieu-, sociaalmaatschappelijk of technologisch gebied. Dat kan gaan om bijvoorbeeld een profielwerkstuk, of een eindexamenopdracht in het kader van het Technasium (een havo/vwo-stroming voor bètatechnisch onderwijs).
Dit jaar ging de Nederlandse Junior Water Prize naar Kadey Swe, wie dit voorjaar zijn diploma behaalde aan het Beyers Naudé Gymnasium in Leeuwarden. Vanaf de derde klas al volgde Kadey het Science Honours Program van Wetsus, waarin middelbare scholieren samenwerken aan watertechnologie-onderzoek. Voor zijn eindexamenproject onderzocht en vergeleek Kadey de effectiviteit van drie methoden voor het verwijderen van PFAS uit (afval)water: filtratie met gecoat zand, biologische behandeling met rioolslib, en behandeling met oplosmiddelen.
Leeftijd beperkt impact niet
Dat Kadey tot de finalisten van deze prestigieuze competitie behoorde is in zichzelf al een hele prestatie, benadrukte Wetsus vandaag in een bericht op LinkedIn. “We zijn ontzettend trots op zijn toewijding, enthousiasme en harde werk”, aldus het bericht. “Goed gedaan, Kadey! We zijn er trots op dat jij Nederland en Wetsus in Stockholm hebt vertegenwoordigd.”
Ook Xylem-directeur Yarkadas is te spreken over het werk dat de finalisten dit jaar presenteerden. “Wat ik jaar na jaar bij deze prijs zie is: gedegen wetenschap, een reële urgentie en een mentaliteit die zegt: ‘dit zou moeten bestaan, dus ik ga het fixen’.”
Ook benadrukt hij dat jongeren hun potentie en invloed niet moeten onderschatten. “Je leeftijd beperkt je impact niet”, aldus Yarkadas. “Jouw ideeën doen ertoe. Jouw stem doet ertoe. Je hoeft niet te wachten tot je een titel of diploma hebt om het verschil te maken.”
LEES OOK
H2O Actueel: The Ocean Cleanup presenteert grootste database ooit over drijvend oceaanplastic
