Het Brabantse project ‘Watermolenlandschappen voor klimaatadaptatie’ kan los dankzij een subsidie uit de Erfgoed Deal van het Rijk. Drie historische molens en omliggende gebieden in het beekdal van de Dommel gaan verdroging tegen en voeren water af bij piekoverlast.

Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap noemt het project ‘een schoolvoorbeeld’ van het gedachtegoed van de Erfgoed Deal. Die is bedoeld om erfgoed een plek te geven binnen grote maatschappelijke opgaven zoals de klimaatverandering, de energietransitie en stedelijke groei of krimp.



(advertentie)

"Door oude cultuurlandschappen weer te activeren (als het ware ‘wakker te kussen’) wordt de klimaatopgave gekoppeld aan herstel en behoud van deze bijzondere cultuurhistorische ensembles die watermolenlandschappen zijn: de watermolen en het omringende landschap", aldus de stuurgroep Erfgoed Deal.

De Brabantse Watermolenlandschappen is een gezamenlijk initiatief van Molenstichting Noord-Brabant, de Provincie Noord-Brabant, Waterschap De Dommel en Nationaal Landschap Het Groene Woud. Zij investeren samen 2,5 miljoen euro, de Erfgoed Deal draagt daar nu 610.000 euro aan bij.

Nat land
Rond drie historische watermolens in Spoordonk (gemeente Oirschot), Opwetten (gemeenten Nuenen en Eindhoven) en Venbergen (gemeente Valkenswaard en Natuurgrenspark Groote Heide) worden mogelijkheden voor waterconservering en -berging gerealiseerd.

"Watermolens zijn typerend voor de hoge zandgronden", vertelt Hein Elemans van Waterschap De Dommel. "In de middeleeuwen waren het de energiecentrales van nu. Brabant was ook een zeer nat land. Zo’n watermolen benutte het hoogteverschil."

Minder wenselijk was dat de private eigenaren ook grote watervoorraden aanhielden om hun molen draaiende te houden. "In de negentiende eeuw werden de Brabantse waterschappen dan ook opgericht om die molens op te heffen", aldus Elemans.

Waterbassins
Van de circa zeventig watermolens die de provincie ooit telde zijn er nog tien over. Zij vormen volgens Elemans nog het enige cultuurhistorische element in het landschap. Door dit erfgoed weer een plekje te geven en het oude watermolenlandschap - met zijn dijkjes, stuwtjes en waterbassins bij de molen - te herstellen, willen de partijen tegelijk de gevolgen van klimaatverandering tegengaan.

"In natte perioden ontstaat extra ruimte voor waterberging en in droge perioden kunnen we het water door flexibele peilverhoging langer vasthouden", verklaart Elemans.

De stuurgroep Erfgoed Deal prijst de voortrekkersrol die het waterschap hierbij op zich neemt. Het project heeft daarom ook een voorbeeldwerking voor andere waterschappen die stroomgebieden met watermolens beheren, meent zij.


Andere projecten
Andere watergerelateerde projecten die in deze ronde zijn gehonoreerd, zijn het Utrechtse ‘Klimaatbestendige kastelen, buitenplaatsen en landgoederen’, waarbij het waterbeheer in verschillende landgoedzones wordt verbeterd, en ‘Kusten van het IJsselmeer’, waarbij het gesprek over de ruimtelijke kwaliteit rond het IJsselmeer wordt gevoerd.

 

MEER INFORMATIE
Nieuwsbericht Erfgoed Deal

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Mooie indicator soorten voor de KRW: Pelikanen en Neushoorns
Weet de Rli wel hoeveel controle instanties er al op een boeren erf komen?
En hoeveel certificatie eisen ze al hebben? Is het verstandig om het zoveelste certificeringssysteem op te zetten en de bestaande schoenen weg te gooien....
Eens met insteek van Hans Middendorp. Droge voeten is geen vanzelfsprekendheid meer en verhogen van de waterschapslasten ligt voor de hand. Ook al gaat het om wateroverlast op straat; het watersysteem is immers een geheel. Waterschappen moeten m.i. wel veel vroeger betrokken worden bij strategische planvorming rond woningbouw e.d. zodat problemen met wateroverlast (en ook verdroging) vooraf beter voorkomen kunnen worden.
Heel bijzonder dat de Unie van Waterschappen om extra geld vraagt aan het Rijk voor klimaatadaptatie, terwijl de waterschappen juist hun onafhankelijkheid koesteren en ook hun eigen belasting heffen. Klimaatadaptatie is vooral waterbeheer, waarin ook hemelwateroverlast en verdroging structureel een plek moeten krijgen. Financiële dekking voor klimaatadaptieve maatregelen komt dan logischerwijs uit een opslag op de bestaande watersysteemheffing, of uit een nieuwe klimaatheffing door de waterschappen.
Hulde! We zijn op weg naar een waterbewuste samenleving daar ben ik van overtuigd. Het zal op alle schalen en niveaus moeten. Maar ik maak me zorgen, maak me druk maar vegeet niet te spelen. Ook Leonardo da Vinci raakte zo geinteresseerd in water omdat de problemen in zijn tijd met water heel groot waren en economieen (gemeenschappen in vrede) er aan ten over konden gaan. Maar toch speels volhouden. Ik ga sneeuw verzamelen met de kleinkinderen, misschien wel sneeuw maken. De mens moet blijven geloven dat hij inventief is en optimistisch mag zijn.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.