0
0
0
s2smodern

Het vakartikel ‘De ecologische meerwaarde van het aanbrengen van grindbedden in de Tongelreep’ is gekozen tot beste H2O-vakartikel dat in 2019 is gepubliceerd. In het artikel wordt de invloed van grindbedden op beekfauna uitgewerkt. Eén van de weinige beken in Nederland waarin grind is aangebracht is de Tongelreep in Noord-Brabant.

De jury onder voorzitterschap van Idsart Dijkstra stelt dat het artikel knap is geschreven en de lezer boeit door de resultaten van het onderzoek stapsgewijs te onthullen. “Het water en de grindbedden worden levendig beschreven, eigenlijk zou je zelf een kijkje willen nemen in de Tongelreep. Tevens wordt het de lezer duidelijk dat het creëren van de juiste stroomsnelheid geen sinecure is.”

De beekfauna profiteert van de aanwezigheid van grindbedden in beken. Op de bedden leven kenmerkende macrofaunasoorten en vissen, zoals de beekprik, gebruiken ze om eieren op af te zetten. Dit wordt toegeschreven aan de speciale eigenschappen van een grindbed: grind vormt een stabiel hard oppervlak, met open ruimtes tussen de korrels waar continu water stroomt met een hoge zuurstofverzadiging. Tegelijkertijd bieden deze ruimtes plekken om te schuilen. Het risico weggespoeld te worden door de stroming is daar veel kleiner dan aan de oppervlakte.

Brabantse beken
Grindbedden is een van de maatregelen die in het onderzoek kleinschalige maatregelen in Brabantse beken (Bouwen met Natuur) zijn onderzocht. Dat onderzoek heeft geresulteerd in een aantal op de website van H2O gepubliceerde vakartikelen, zoals stroombaanmaaien (11 september 2017), beschaduwing (28 augustus 2017) en beekhout (27 juli 2016). Op de website van Stowa is een kennisoverzicht kleinschalige maatregelen Brabantse beken en poster van 2017 verschenen.

Aan het Brabantse onderzoek werkten mee: Bart Brugmans (Waterschap Aa en Maas), Sandra Roovers en Angelique van Vught (Waterschap Brabantse Delta), Mark Scheepens en Ineke Barten (Waterschap De Dommel), Monique van Kempen (Provincie Noord Brabant) Ralf en Piet Verdonschot, Mandy Velthuis (Wageningen Environmental Research), Annieke Borst (Radboud Universiteit Nijmegen), Mieke Moeleker en Albert Dees (Aquon).

Longlist
De jury heeft 12 vakartikelen die op de longlijst waren geplaatst nader beschouwd en getoetst aan de criteria: goed geschreven, diepgang, vernieuwend, bruikbaar in praktijk. De prijs zou worden uitgereikt op het voorjaarscongres van het Koninklijk Nederlands Waternetwerk (KNW), maar dit evenement moest vanwege de coronamaatregelen worden geschrapt. Bekendmaking van de bekroonde vakartikelen werd verschoven naar begin september, onder meer met de publicatie van een videobijdrage over het winnende artikel:

Ex aequo
Twee artikelen eindigden ex aequo op de tweede plaats in de rangschikkig van de jury:

Risicobenadering voor droogte: lessen uit 4 jaar onderzoek van Femke Schasfoort, Marjolein Mens, Joost Delsman, Marnix van der Vat (Deltares), Susanne Groot (HKV) en Saskia van Vuren (Rijkswaterstaat).
De jury schrijft: "Het artikel leest plezierig en aan de hand van een tweetal casestudies wordt de lezer meegenomen in het proces. Risicobenadering voor droogte is bijzonder relevant en staat sinds het extreem droge jaar 2018 nog hoger op de agenda."

Ecologsche watersysteemanalyse: Waterbalans geeft inzicht van Jeroen Mandemakers (Witteveen en Bos), Miriam Collombon (STOWA/Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard) en Maarten Ouboter (Waternet/waterschap Amstel, Gooi en Vecht).
De jury schrijft: "In dit artikel geeft een heldere en systematische aanpak inzicht in de meerwaarde van de toepassing van de rekentool Waterbalans. De schrijvers gebruiken het kader om de afhankelijkheid van de ecologische sleutelfactoren en de hydrologische omstandigheden toe te lichten. In het artikel is veel aandacht besteed aan de heldere afbeeldingen."

 

LEES OOK:
Vakartikel: De ecologische meerwaarde van het aanbrengen van grindbedden in de Tongelreep 
Vakartikel: Risicobenadering voor droogte: lessen uit 4 jaar onderzoek
Vakartikel: Ecologische watersysteemanalyse: Waterbalans geeft inzicht

Kennisoverzicht kleinschalige maatregelen in Brabantse beken op website Stowa

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laatste reacties op onze artikelen

Huishoudens moeten naar verhouding meer geld betalen voor de waterschapsbelasting dan bedrijven. Dat komt door de gestegen WOZ-waarde van woningen in de laatste jaren, terwijl bedrijfspanden nauwelijks in waarde zijn gestegen. Vereniging Eigen Huis vindt de verdeling niet eerlijk. Maar de Unie van Waterschappen wil nog niet meewerken aan een oplossing maar uitstellen tot "nadat het wetsvoorstel is vastgesteld in 2e en 1e Kamer". Zie:
https://www.h2owaternetwerk.nl/h2o-podium/opinie/aanpassing-waterschapsbelasting-pijnpunten-van-burgers-worden-doorgeschoven-naar-toekomst

.
Erg mooi plan, prachtige visie. De grootste verliespost (verdamping) aanpakken zou ik er nog aan toevoegen: verwijder soortenarme plantages van naaldhout, dat levert waterwinst op én meer biodiversiteit. De CO2-vastlegging gebeurt in de voedselrijkere wadi's twee keer zo efficiënt, dus dat is ook weer winst.
Unie gevangen in eigen modellen.
De Unie van waterschappen is al bijna een jaar bezig om wat uit vinden welk model geldt voor een goede kostenverdeling. Een stuurgoep produceerde ingewikkelde modellen voor de al ingewikkelde huidige verdelingssystematiek. Met als resultaat dan een verdeling over vier categorieën: gebouwd, ongebouwd, ingezetenen en natuur. Met totaal ondoorzichtige grondslagen. Er bleven twee modellen over, uitgerekend van het huidige systeem dat al tien jaar niet goed werkt. In beide systemen passen niet alle waterschappen, helemaal niet als met plusvoorzieningen worden toegepast. Maar volgens mij zijn de waterschappen mans genoeg om zelf wel de verdeling over de categorieën maken met de eigen gebiedskenmerken, welke dat maar mogen zijn. Helemaal geen modellen. Een model beperkt alleen maar. Een gemeente bepaalt ook zelfstandig tarieven voor OZB, afvalstoffenheffing en rioolrecht. Schiermonnikoog met 700 inwoners ook. Kan een waterschap met 300.000- 1 miljoen inwoners zoiets niet? In het bestuur van het wetterskip zitten vaak voor een derde oud-wethouders en ex-raadleden. Die hebben dat jarenlang gedaan. Unie, hou op met het gieten van oude wijn in nieuwe zakken.
Een terechte oproep om voor goed waterbeheer te kijken naar de oorspronkelijke functies van bodem en ondergrond in de regulatie van water. Aanvullend op het overzicht van functies in het artikel kun je nog onderscheiden: de regeneratieve functie (recreatie, natuur, verbinding met natuurlijke elementen) en de ecologische dragerfunctie (natuur, biodiversiteit, huisvesting voor grotere dieren, microklimaten). Het landschap, gevormd door bodem en ondergrond, is een factor op zichzelf die mede beschouwd kan worden. Zo wordt de afweging voor klimaatadaptieve maatregelen verbreed en zullen de maatregelen duurzamer bijdragen aan de hele leefomgeving en al zijn bewoners.
Met veel aandacht en interesse heb ik uw uitvoerige artikel gelezen. Ik woon in aan de rand van Apeldoorn, nabij onze bossen. Het probleem "DROOGTE" is hier erg actueel. Veel publicaties in onze pers, veel reacties van vakmensen, bv van Jos Peters van Royal Haskoning DHV in de Stentor van 22 augustus 2020, of van Marjolein Koek van Natuurmonumenten, juli 2020, "noodwapen tegen droogte op de Veluwe". Als geograaf houdt het probleem "droogte" mij ook voortdurend bezig.
Voorstel van ecoloog Herman van Dam: Vervang het naaldbos door loofbos. Naaldbomen gebruiken het hele jaar door (!) water, loofbossen in de winter bijna niets. Dat moet op veel grotere schaal gebeuren. Uiteindelijk werden de naaldbomen destijds hier aangeplant om de steenkolenmijnen in Zuid Limburg van "stutpalen" te voorzien. Sindsdien maken de naaldbomen een veel te groot aandeel uit van de Veluwse bossen. Maar bijna geen mens in en om de Veluwe is op de hoogte van dat probleem of trekt zich daar iets van aan!!
Ik kijk uit naar uw reactie en uw voorstel hoe dit Naaldbomenprobleem op te lossen.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.