De Europese Commissie heeft voor het eerst de Stedelijke Wateratlas voor Europa gepubliceerd. Hierin wordt een uitgebreid beeld gegeven van het waterbeheer in veertig Europese steden en regio’s. Amsterdam presteert het best.

Dit blijkt uit de City Blueprints die in de atlas zijn opgenomen. Deze blauwdrukken zijn ontwikkeld door de onderzoekers Kees van Leeuwen en Stef Koop van KWR Watercycle Research Institute. Aan de hand van 25 indicatoren kan worden bepaald wat de sterke en zwakke punten van het waterbeheer van een stad zijn en hoe watervoorzieningen duurzamer kunnen worden gemaakt. Dit levert een totaalscore tussen 0 en 10 op: de Blue City Index (BCI).

“Door de City Blueprints kunnen steden op een integrale manier naar hun waterbeheer kijken”, zegt Koop. “Zij kunnen goede praktijken uitwisselen en leren zo van elkaar. Op een vrij simpele manier zie je hoe jouw stad ervoor staat vergeleken met andere steden.” Amsterdam scoort in Europees verband het hoogst met een BCI van 8.3. De atlas vermeldt dat de hoofdstad steeds het voortouw neemt bij het nationale en internationale waterbeheer. “Amsterdam heeft zeer goede investeringsplannen en onderneemt veel in verband met klimaatverandering”, vertelt Koop. “Een erg sterk punt is het terugwinnen van nutriënten en energie uit afvalwater. Dat geldt trouwens ook voor de meeste andere Nederlandse gemeenten in de atlas.”

Koop signaleert dat steden in Nederland, Duitsland en Scandinavië binnen Europa redelijk vooroplopen. “Rotterdam doet het bijvoorbeeld ook erg goed.” Wel zijn er enkele minpunten. Nederlandse stadsbewoners produceren veel afval, maar dat geldt eigenlijk voor alle Europeanen. Ook kost het onze steden grote moeite om extreme regenbuien op te vangen. “Zij zijn hiervoor redelijk kwetsbaar”, zegt Koop. “Amsterdam en Rotterdam zijn relatief gunstige uitzonderingen door regenwaterafkoppeling, waterpleinen en initiatieven als Amsterdam Rainproof.”

Een algemene constatering is dat de watervoetafdruk in Europese steden hoog is. Dat komt vooral door de voedselconsumptie. De watervoetafdruk is voor elke stad berekend. Ook is te zien dat door gezond eten deze afdruk aanzienlijk wordt verminderd. Een nog grotere winst behalen mensen die wel vis maar geen vlees eten en vegetariërs. “Dat is een belangrijke boodschap”, vindt Koop. “Van het watergebruik is 92 procent gerelateerd aan landbouw en voeding.”

De Stedelijke Wateratlas voor Europa richt zich niet alleen op beleidsmakers en deskundigen, maar ook op burgers. “Wij willen met de atlas het waterbewustzijn van mensen vergroten”, aldus Koop. “De kennis over water is op een toegankelijke manier gepresenteerd. Er is bijvoorbeeld aan kinderen gevraagd wat zij zich bij water voorstellen. De kinderen hebben hele illustratieve tekeningen gemaakt die in de atlas zijn gepresenteerd.”

De publicatie heeft nog een ander prominent doel, besluit Koop. “Wij willen er ook aan bijdragen dat water hoger op de agenda van de EU komt te staan. Water wordt de uitdaging van de toekomst. Steden zijn genoodzaakt om op een slimme en circulaire manier water, energie, afval, transport en ICT te combineren om zo echte ‘smart cities’ te worden. Dit moet een speerpunt worden in het Europese Smart Cities programma. Het programma ziet tot op heden alleen energie, transport en ICT als uitdagingen voor de toekomst. Dat past niet bij de uitdagingen waarvoor Europa staat.”

Kijk hier voor meer informatie. De wateratlas kunt u hier downloaden.

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het belangrijkste staat onderaan: toestaan van kunstmestvervangers op basis van dierlijke mest. De milieu-impact kan nauwelijks worden overschat: er is minder kunstmest nodig (veel energie nodig, dus veel CO2) en via de erts komen er sporen van giftige zware metalen mee in de bodem. En er ontstaat een toepassing voor eindproducten van mestverwerking. Zo kun je regionaal de kringloop beter sluiten.
Er moet veel gebeuren, niet alleen grenzen markeren, maar actief het waterbeheer in het buitengebied naar de nieuwe inzichten herstellen. Daarbij moet ieder waterschap ruimte vrijhouden om initatieven vanuit het veld actief op te pakken en niet in een stilzwijgende welwillendheid laten sneuvelen.
Waarom niet een waterfabriek bouwen van zout naar zoet, zo een als in Israël gr marco
Weten waterschappen wel waar hun grenzen zijn?
De legger is het kroonjuweel van het waterschap. Zoals een gemeente de bebouwde kom markeert met een bord, zo staan de waterschapsgrenzen beschreven in de legger. Dit is niet een eenvoudige grens met het buur-waterschap, maar een complex stelsel van waterstaatswerken met de bijbehodende invloedszoneringen. Alleen binnen die zoneringen heeft het (klassieke) waterschap zeggenschap (klassiek: gericht op waterbeheer (watergangen) en waterveiligheid (dijken) ex waterzuivering).
Alles begint en houdt op bij de invloedszones - de grenzen - van het waterschap. En laat het nou toch heel eenvoudig zijn die grenzen kleiner te maken (dus de invloedszones in nieuwe leggers te verkleinen) maar zo goed als onmogelijk om deze weer groter te maken. Het ene is n weggevertje en het andere is landje pik - dus betalen.
Dus voor een strategische herorientatie van de waterschappen is een strategische herwaardering van het kroonjuweel - de waterschapslegger en het gehele bijbehorende invloeds-spel van essentieel belang.
De waterschappen zijn de afgelopen jaren ver in de marge gedrukt want invloedszones met gemeenten, het rijk en andere belanghebbenden zijn aan het verschuiven. (En waar is de wet PUBERR gebleven?)
Dus eerst herwaarderen van waterschapsgrenzen, dan weten waar de grenzen zijn en vervolgens deze met een (dijk)leger gaan verdedigen ! ;-)
https://sjfsupport.com/mmi.html
Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!