Als later dit jaar de Haringvlietsluizen op een kier worden gezet, dan zal in het beheer vooral de aandacht uitgaan naar het zout dat zich in de putten van Haringvliet gaat verzamelen. Ook is een belangrijke vraag of het gaat lukken om het zout uit het Haringvliet te spoelen, voordat de sluizen worden gesloten als er te weinig waterafvoer is in de rivieren. Derde aandachtspunt: hoe ver komt het zout?

Pieter BeeldmanPieter BeeldmanDat zei Pieter Beeldman, projectmanager kierbesluit van Rijkswaterstaat, vorige week op een symposium over slim waterbeheer van onderzoeks- en adviesbureau Hydrologic. “We nemen geen risico’s”, benadrukte de projectmanager. 

Het besluit om de Haringvlietsluizen op een kier te zetten betekent dat de strikte scheiding tussen zout en zoet wordt opgeheven; het westelijk deel van het Haringvliet wordt zouter. 

Op een kier zetten van Haringvlietsluizen bevordert vismigratie en die maatregel past bij de internationale afspraken in het kader van het Rijn Actieprogramma uit 1987 om de rivier weer aantrekkelijk te maken voor bedreigde trekvissen. 

Denkbeeldige lijn
Voor het herstel van de vismigratie is er alleen voldoende draagvlak als de gevolgen van de verzilting van het westelijk deel van het Haringvliet beperkt blijven. De sluizen worden zo beheerd dat zoet water ten oosten van de denkbeeldige lijn Middelharnis - monding Spui gegarandeerd blijft. Daarachter liggen de naar het oosten verlegde innamepunten van waterbedrijf Evides en waterschap Hollandse Delta. Waterbedrijf en waterschap hebben de afgelopen vier jaar naast verplaatsing van de innamepunten ook pijpleidingen, sloten en kanalen aangelegd om de zoetwaterinname veilig te stellen.

Mocht het zoute water te vaak de innamepunten bereiken, dan valt het draagvalk weg, zei Beeldman. "Uit 2010 weten we dat het dan snel einde project is." Hetzelfde geldt als de boeren zouden moeten overstappen op zoute landbouw als gevolg van de verzilting.

Om het niet zover te laten komen start Rijkswaterstaat met relatief kleine openingen, waarna onder de noemer van ‘lerend implementeren’ de effecten van de verzilting worden gemeten, zoals de continue monitoring van het chloridegehalte en bewaking van de zoutgrens. Naast de monitoring van het oppervlaktewater zal het waterschap de effecten op het grondwater meten. 

Onzekerheden
De metingen en toetsing zijn cruciaal om te bepalen of de werkelijke situatie overeenkomt met de verwachtingen op basis van modellen. Er zijn onzekerheden. Beeldman schetste dat bij de monitoring van het Haringvliet met name de aandacht uitgaat naar het zout dat zich in putten in het Haringvliet gaat verzamelen. Daar is weinig ervaring mee.

Beeldman: “Wat gebeurt er als dat zout omhoog komt? Daar moet nog wel onderzoek naar worden gedaan.” Ook moet in de praktijk blijken in hoeverre het lukt om het Haringvliet ‘zoet te spoelen’ voordat de sluizen worden gesloten als de waterafvoer in de rivieren afneemt. 

Beeldman: “Ik weet zeker dat we nog te maken krijgen met vragen over verzilting. Ik zie nog wel wat uitdagingen om dat goed te meten. En ook in het meten van de effecten op visstand hebben we wel een paar stappen te zetten.” 

De projectmanager schetste dat er in overleg met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit naar maatregelen gezocht zal worden als mocht blijken dat de visserij negatieve invloed heeft op de vismigratie.

Opening
Het is nog niet duidelijk wanneer de Haringvlietsluizen op een kier worden gezet, nadat de ‘opening’ begin september is uitgesteld. Vanwege de droogte met flinke problemen in het waterbeheer en oprukkende verzilting in het westen, werd een officiële ‘opening’ niet passend geacht. “Het was niet het moment om een feestje te vieren”, zei Beeldman. 

 

MEER INFORMATIE
Opening van Haringvlietsluizen uitgesteld 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

@Hans Middendorp AWPHans, het water van kleinere buien wordt dan ook vast gehouden. Ik vind dit een mooie ingreep, die meteen ook mogelijkheden biedt om de kleine waterkringloop te herstellen. Mits dat er naast de slootjes meerjarig oogstbaar/eetbaar groen wordt geplaatst, dat helpt dan weer met verdamping waardoor de temperatuur daalt juist door de verdamping. De regentrigger bij herstel van de kleine waterkringloop, waardoor die buien zich niet meer samenpakken maar gelijkmatig verdeelt uitregenen ook achter de veluwe op de hoge zandgronden. Oogstbaar is b.v. voederbomen als veevoer.
Mooie studie en uitkomsten die goed passen met wat je zou verwachten. Maar... er is gerekend met hoosbuien van 60 mm in één uur. Dan snap ik dat afstroming over het oppervlak plaats vindt. Maar negentig procent van de buien is minder dan 10 of 20 mm en dan is er gewoon inzijging van hemelwater in de bodem en helemaal geen oppervlakkige afstroming. Hoosbuien komen weliswaar steeds vaker voor, maar zijn toch vooral zeer plaatselijk. Het kan dus jaren duren voor een bepaald perceel door een hoosbui wordt getroffen. Toch?
Bedankt voor deze aanvullende opinie op ons artikel. Wij hebben als auteurs vanuit TAUW en HDSR uw opinie met interesse gelezen en willen graag een reactie geven.
De aanleiding van het onderzoek waren klachten die HDSR ontving van omwonenden over overstortlocaties. Naast een feitelijke weergave van de situatie van de watergang en de ecologische toestand, was de beleefwaarde van omwonenden een belangrijke component in het onderzoek. We hebben er voor gekozen het onderzoek en artikel verder neutraal te houden en onze mening als onderzoekers en initiator van het onderzoek buiten beschouwing te laten.
Natuurlijk zijn wij het met u eens dat doekjes en vuil in het water onwenselijk zijn. In het uitgebreidere online artikel gaan we wel in op de nodige verbeterpunten om effecten die nu buiten het onderzoek zijn gevallen, beter in beeld te krijgen. Daaronder benoemen wij ook een manier om de hoeveelheid doekjes en vuil in het water beter te monitoren.
Uw grootste zorg over dat we geen heftige zomerse onweersbui in het onderzoek meenemen, erkennen wij. De zomer van 2021 was niet extreem warm, waardoor de zuurstofloosheid na een overstort niet direct heeft geleid tot vissterfte. Hierdoor lijkt het alsof het effect beperkt is. Maar we zien wel dat overstorten gedurende de zomer tot zuurstofarme condities leiden. Dit is ecologisch gezien zeer onwenselijk.
Dat dit niet direct naar voren komt in de titel, is een keuze. Daarin is de aanleiding van het onderzoek als uitgangspunt genomen, wat heeft geleid tot een onverwacht inzicht: namelijk dat omwonenden van de onderzochte locaties over het algemeen beperkt hinder ondervinden van overstorten. Dit betekent dus niet dat er geen effect is.
Dag Cees,
In dit vakartikel staan een aantal fouten. Er wordt bij het voorbeeld aangegeven dat de berekeningen zijn voor het pompstation Terwisscha (provincie Groningen)! Prov. Groningen zal wel kloppen, maar dus niet Terwisscha, maar een winning van 6,5 mln m3 per jaar en met een complexe ondergrond t.a.v. de hydraulische weerstand afdekkend pakket zoals wordt weergegeven in figuur 2 (artikel). Ook in figuur 2 staat in de tekst dat deze geldt voor de Verlagingslijnen stijhoogte(!!) en GHG, maar het onderschrift bij figuur 2 geeft aan de zomersituatie!!!
Mijn grijze haren gaan recht overeind staan bij deze hydrologische fouten. Of heb ik het mis? Terecht geeft Willem Zaadnoordijk aan dat over dit onderwerp veel discussie in het verleden is geweest, maar ik zie nu wel een aanpak met behulp van een numerieke rekenmethode! Wat ik wel mis in het vakartikel is bijv. het effect van de bodemkaart, de grondwateraanvulling (zomer/winter) en de veranderende elastische berging in de ondergrond in droge of natte weerjaren, maar dat zal allemaal wel via de relatie uit figuur 1 in de berekeningen zijn meegenomen.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!